- Alergia skórna obejmuje różnorodne schorzenia, takie jak: atopowe zapalenie skóry, alergiczny wyprysk kontaktowy, wyprysk fotoalergiczny oraz pokrzywkę.
- Jak wygląda alergia skórna? Objawy mogą obejmować zmiany rumieniowo-złuszczające, bąble pokrzywkowe, rumieniowo-grudkowe, a także zmiany na twarzy i skórze głowy.
- Przyczyną alergii skórnych mogą być czynniki immunologiczne, genetyczne oraz środowiskowe.
- Więcej podpowiedzi i artykułów dotyczących alergii znajdziesz na Zdrowych Rozwiązaniach >>>
Seria kosmetyków z ektoiną. Podstawa codziennej pielęgnacji – od 1. dnia życia – dla skóry wrażliwej, suchej i atopowej. Profilaktyka i wsparcie w leczeniu dermatoz różnego pochodzenia.
Alergia skórna – co to za przypadłość?
Alergią skórną nazywamy tak naprawdę grupę schorzeń, których objawy mogą być wywoływane przez alergeny, zarówno kontaktowe, jak i pokarmowe oraz wziewne. Alergie skórne mogą manifestować się jako atopowe zapalenie skóry, ale również jako alergiczny wyprysk kontaktowy, czy pokrzywka alergiczna. Objawy alergii skórnej mają tendencję do nawrotów, co sprawia, że mogą istotnie uprzykrzać życie wielu pacjentom.
Rodzaje alergii skórnych
Poznaj schorzenia wpisujące się do grupy alergii skórnych. Należy w tym miejscu wymienić przede wszystkim:
- atopowe zapalenie skóry (AZS) – jest to przewlekła choroba zapalna, która istotnie częściej występuje w populacji dziecięcej;
- alergiczny wyprysk kontaktowy – istotą tego schorzenia jest nadwrażliwość na pewne alergeny, z którymi pacjent styka się na co dzień. Częstą przyczyną alergicznego wyprysku kontaktowego jest alergia na metale: nikiel, chrom czy kobalt;
- pokrzywkę – schorzenie to może mieć bardzo wiele przyczyn (ekspozycja na zimno, ciepło, pokrzywka mechaniczna, ekspozycja na leki, infekcje), ale jedną z przyczyn tego schorzenia może być również narażenie na alergeny pokarmowe czy wziewne;
- wyprysk fotoalergiczny – w tym przypadku mamy do czynienia z alergią kontaktową, której objawy ujawniają się po ekspozycji skóry na promieniowanie ultrafioletowe. Przykładem może być tutaj odczyn fotoalergiczny po zastosowaniu niesteroidowych leków przeciwzapalnych w żelu na skórę i jednoczesna ekspozycja na promieniowanie UV.
Alergia skórna przyczyny
Co wywołuje alergie skórne? U podstawy alergii skórnej leżą przede wszystkim czynniki immunologiczne, ale i genetyczne oraz środowiskowe. Alergia skóry nie ma jednej konkretnej przyczyny, która odpowiada za pojawienie się objawów chorobowych. Na przykład w odniesieniu do alergicznego wyprysku kontaktowego, pierwsza ekspozycja na uczulający alergen prowadzi do rozpoczęcia tak zwanego procesu sensytyzacji, a więc uwrażliwienia na dany czynnik (można powiedzieć, że komórki układu immunologicznego „zapamiętują alergen”), zaś ponowne narażenie na ten czynnik prowadzi do ujawnienia się objawów chorobowych.
Alergia skórna na psa i alergia skórna na kota
Objawy alergii skórnej mogą być spowodowane również narażeniem na alergeny sierści zwierząt, w tym psa i kota. Alergeny zwierzęce są bardzo rozpowszechnione w naszym środowisku i należą do alergenów całorocznych (podobnie jak roztocze kurzu domowego). Alergeny zwierząt można znaleźć nawet w kurzu pobranym w galerii handlowej lub w środkach komunikacji miejskiej. Uważa się, że najczęściej uczula sierść kota. Alergia na sierść zwierząt może objawiać się zmianami na skórze, ale również alergicznym nieżytem nosa i spojówek oraz dolegliwościami przypominającymi astmę.
Alergia skórna objawy
Jak wygląda alergia skórna? Wszystko zależy od konkretnej jednostki chorobowej, z jaką boryka się dany pacjent. W przypadku atopowego zapalenia skóry będziemy mieć do czynienia z objawami pod postacią zmian rumieniowo-złuszczających, które lokalizują się w obrębie skóry zgięć stawowych (zgięć kolanowych, łokciowych).
Pokrzywka alergiczna – jak wygląda?
W odniesieniu do pokrzywki dominuje pojawianie się na skórze bąbli pokrzywkowych, które są zmianami wyniosłymi ponad poziom skóry, klasycznie koloru bladoróżowego. Bąble pokrzywkowe mogą się ze sobą zlewać i zajmować duże powierzchnie skóry.
Natomiast w przypadku alergicznego kontaktowego zapalenia skóry mamy do czynienia ze zmianami rumieniowo-grudkowymi, a czasami także z pęcherzykami i nasilonym złuszczaniem. Bardzo często zajmowane są ręce, ale zmiany mogą pojawić się w wielu innych lokalizacjach. W wyprysku fotoalergicznym z kolei często mamy do czynienia ze zmianami sączącymi i pęcherzykami, choć występują także zmiany grudkowe i złuszczanie.

Alergia skórna na twarzy
Zmiany skórne na twarzy mogą pojawić się na przykład przy alergii kontaktowej na składniki stosowanych kosmetyków. W tym przypadku pojawiają się zmiany rumieniowe, czyli zaczerwienienie, a czasami również obrzęk skóry powiek. Zmiany wokół oczu mogą też towarzyszyć alergicznemu zapaleniu spojówek, za które często odpowiadania alergia na pyłki roślin czy roztocze kurzu domowego. Na twarzy manifestuje się również atopowe zapalenie skóry, przy którym na pierwszy plan wysuwa się silny świąd.
Alergia skórna głowy
Świąd i zmiany skórne zlokalizowane na owłosionej skórze głowy mogą być powiązane z alergią na składniki farb do włosów lub składniki stosowanych szamponów i odżywek. W takiej sytuacji na skórze głowy pojawiają się zmiany rumieniowe (silne zaczerwienienie), a zmianom skórnym towarzyszy świąd. Wykwity często lokalizują się także na karku i na szyi.
Alergia swędzenie skóry
Świąd skóry towarzyszy wszystkim opisywanym w tym artykule alergicznym schorzeniom skóry. Jest on szczególnie silny u pacjentów z atopowym zapaleniem skóry (AZS). Świąd skóry w tym przypadku istotnie obniża jakość życia pacjentów i często prowadzi do zaburzeń snu, a u dzieci nawet do zaburzeń zachowania. Można śmiało powiedzieć, że skóra alergiczna i świąd to dwa nierozerwalne elementy.
Alergia skórna u dzieci i dorosłych
Zmiany alergiczne mogą pojawić się w każdym wieku, zarówno u dzieci, jak i u osób dorosłych. U najmłodszych, jak już zostało wspomniane, częściej mamy do czynienia z atopowym zapaleniem skóry. Wraz z wiekiem może dojść do tak zwanego „wyrastania” z AZS, jednak w niektórych przypadkach objawy utrzymują się przez całe życie. Z kolei z wypryskiem kontaktowym częściej spotykamy się w populacji dorosłej.
Alergia skórna u niemowlaka
Alergia skórna u dzieci poniżej pierwszego roku życia to często atopowe zapalenie, choć wcale nie musi tak być. W tym wieku warto wziąć pod uwagę rozpoznania różnicowe, takie jak łojotokowe zapalenie skóry czy alergia pokarmowa. Warto też wspomnieć, że objawy atopowego zapalenia skóry u niemowląt są nieco inne niż u dorosłych i dzieci starszych. U najmłodszych objawy chorobowe lokalizują się częściej na skórze twarzy i mają charakter rumieniowo-wysiękowy, co jest nazywane bardziej obrazowo „polakierowanymi policzkami”. U niemowląt rzadziej obserwuje się zajęcie klasycznych lokalizacji, czyli zgięć stawowych. Alergia u 2-latka również może manifestować się zmianami atopowymi na twarzy, ale zaczynają już być zajmowane typowe lokalizacje.
Alergia skórna u dorosłych
U pacjentów dorosłych częściej mamy do czynienia z wypryskiem kontaktowym, jednak warto podkreślić, że możliwe jest również pierwszorazowe ujawnienie się atopowego zapalenia skóry. Należy mieć świadomość, że AZS może ujawnić się nawet w wieku podeszłym, jednak w tym przypadku konieczna jest wnikliwa ocena pacjenta i różnicowanie schorzenia między innymi z chłoniakami skóry.
Alergia skórna w ciąży
Okres ciąży to czas zmian w wielu układach organizmu kobiety, również w obrębie układu immunologicznego. Z tego względu w okresie ciąży możemy mieć na przykład do czynienia z pierwszorazowym wystąpieniem atopowego zapalenia skóry. Ciąża może również wiązać się z wystąpieniem dermatoz typowych dla okresu ciąży, do których należą atopowe wykwity ciążowe, a także polimorficzne osutki ciężarnych.
Menopauza a alergia skórna
Okres menopauzy, podobnie jak ciąża, to czas, w którym dochodzi do dużych wahań w poziomie hormonów. Konsekwencją tego jest między innymi ścieńczenie wszystkich warstw naskórka, co świadczy o osłabieniu bariery naskórkowej, a także prowadzi do zmniejszenia liczby komórek odpornościowych, w tym komórek Langerhansa. To z kolei prowadzi do zmian w odpowiedzi immunologicznej i tym samym – zwiększenia ryzyka ujawnienia się chorób skóry o podłożu immunologicznym. To wszystko sprawia, że menopauza może u niektórych kobiet wiązać się z ryzykiem wystąpienia alergii skórnej.
Tarczyca a alergia skórna
W niektórych przypadkach alergia skórna może być mylona z objawami skórnymi niedoczynności tarczycy – szczególnie w odniesieniu do wybitnej suchości, czyli objawu, który może być wspólny dla obu tych stanów klinicznych. W przebiegu niedoczynności tarczycy dochodzi do obniżenia stężenia hormonów tarczycy w organizmie, co wpływa na wszystkie układy organizmu i istotnie spowalnia metabolizm. Skóra w niedoczynności tarczycy jest sucha, a także łuszczy się, co może być mylone z alergią. Często zajęte są łokcie i kolana, gdzie mamy do czynienia z tak zwanym objawem „brudnych kolan i łokci”. W takim przypadku warto pomyśleć o oznaczeniu parametrów tarczycowych.

Alergia skórna jak leczyć? Co na alergię skóry?
Leczenie alergii skórnej zależy przede wszystkim od rodzaju jednostki chorobowej, która występuje u danego pacjenta. Inaczej będziemy leczyć wyprysk kontaktowy, a nieco inaczej AZS i pokrzywkę. Poniżej krótka charakterystyka terapii stosowanej w przebiegu alergii skórnych.
Alergia skórna unikanie alergenów
Podstawą leczenia alergii kontaktowej jest zdecydowanie unikanie alergenu, który odpowiada za pojawienie się symptomów chorobowych. W celu identyfikacji takiego alergenu można wykonać naskórkowe testy płatkowe, co pozwala w wielu przypadkach na określenie, jaki alergen odpowiada za objawy. Jeżeli taki alergen będzie już zidentyfikowany, to zdecydowanie łatwiej będzie unikać narażenia na dany czynnik.

Łagodzi i redukuje dyskomfort powodowany przez podrażnioną i uszkodzoną skórę, zmniejszając reakcje zapalne oraz wspierając regenerację.
Alergia skórna leki
Leki stosowane w przebiegu alergii skórnych możemy podzielić na miejscowe i ogólne. W leczeniu miejscowym stosujemy przede wszystkim sterydy w postaci kremów, emulsji lub maści, ale także inhibitory kalcyneuryny (na przykład pimekrolimus), które są przydatne do stosowania w miejscach, gdzie nie chcemy aplikować sterydu (twarz, okolice płciowe, fałdy skóry).
Należy wyraźnie zaznaczyć, że podstawą leczenia atopowego zapalenia skóry jest regularne, codzienne stosowanie emolientów. To specjalne dermokosmetyki, których celem jest nie tylko nawilżanie skóry, ale także wspieranie bariery naskórkowej, której zaburzenia są istotą atopowego zapalenia skóry. Stosowanie emolientów pozwala na zmniejszenie częstości zaostrzeń choroby, a także na zapobieganie działaniom niepożądanym, związanym ze stosowaniem miejscowych leków sterydowych.
Na rynku znajdziemy emolienty, które zawierają w swoim składzie różnego rodzaju dodatkowe składniki, na przykład ektoinę. To substancja pochodzenia naturalnego, która dzięki zdolności do wiązania wody, silnie nawilża skórę, ale ma także działanie przeciwzapalne.
Leki doustne, jakie stosujemy przy alergii skórnej to przede wszystkim substancje antyhistaminowe (leki przeciwalergiczne). Jest to podstawa leczenia w odniesieniu do pokrzywki. W dużych zaostrzeniach konieczne może być włączenie leków sterydowych doustnie, jednak takie leczenie należy prowadzić pod kontrolą lekarską.
Alergia skórna domowe sposoby
Co możemy robić we własnym zakresie, aby zniwelować objawy alergii skórnej? Przede wszystkim warto wybierać dermokosmetyki, zarówno do nawilżania skóry (emolienty), jak i do mycia (syndety przeznaczone do skóry atopowej). W przypadku wyprysku kontaktowego i atopowego zapalenia skóry nie zaleca się mycia skóry mydłem, ponieważ prowadzi to do uszkodzenia bariery naskórkowej i nasilenia objawów (mydło ma zasadowe pH i działa jak typowy detergent).
Podsumowując, alergie skóry to nie jedna jednostka chorobowa, ale grupa schorzeń, która może różnić się manifestacją kliniczną. Z tego względu, jeżeli na naszej skórze pojawiają się niepokojące objawy chorobowe, warto udać się do doświadczonego dermatologa, który po ocenie stanu skóry zaproponuje nam odpowiednie leczenie.
Seria kosmetyków z ektoiną. Podstawa codziennej pielęgnacji – od 1. dnia życia – dla skóry wrażliwej, suchej i atopowej. Profilaktyka i wsparcie w leczeniu dermatoz różnego pochodzenia.
Źródła:
- A. Kaszuba, D. Nowicka i inni, Skóra w okresie menopauzy, Dermatologia Geriatryczna, Wydawnictwo Czelej, Lublin 2016, 488-489,
- L. Rudnicka i inni, Współczesna Dermatologia, PZWL, Warszawa 2022,
- J. L. Bolognia i inni, Fourth Edition Dermatologia, Medipage, Warszawa 2022.
















