- Buty do biegania należy regularnie wymieniać. Przyjmuje się, że ich żywotność wynosi 600–1000 km, ale wiele zależy od masy ciała, typu obuwia, nawierzchni i techniki biegu.
- Zużyte buty mogą prowadzić do kontuzji, bólu, wolniejszej regeneracji i pogorszenia wyników, ponieważ tracą amortyzację, stabilność i zdolność do zwrotu energii.
- Objawy zużycia butów to m.in. stwardniała podeszwa, ból stawów, zmęczenie mięśni, skurcze oraz uszkodzenia zewnętrzne w butach (np. starty bieżnik, przetarcia na palcach).
Polecany osobom pragnącym utrzymać prawidłową kondycję układu kostno-chrzęstnego, narażonym na przeciążenia stawów.
Jak długo wytrzymują buty do biegania?
Żywotność butów biegowych mierzy się w kilometrach, a nie w jednostce czasu, np. w miesiącach czy latach. Najczęściej spotkać się można z informacją, że obuwie do biegania traci swoje właściwości po 600-1000 km. Dla jednej osoby będą to trzy miesiące treningów, dla innej dziesięć miesięcy – w zależności od objętości treningowej. Trzeba jednak pamiętać, że na to, jak szybko zużywają się buty biegowe, wpływa wiele czynników. Poniżej najważniejsze z nich.
Masa ciała użytkownika
Gdy mówimy o żywotności butów biegowych, przede wszystkim chodzi o podeszwę środkową, czyli element, gdzie znajduje się pianka i inne systemy amortyzacji. To właśnie ta część buta odpowiada za większość funkcji, jakich w obuwiu biegowym szukają biegacze. Pierwszym czynnikiem, który wpływa na jej kondycję i żywotność, jest masa ciała użytkownika. Najprościej mówiąc, im więcej waży biegacz, tym szybciej będą zużywały się buty.
Rodzaj butów do biegania
Buty treningowe, czyli te, w których biegamy na co dzień i w których pokonujemy najwięcej kilometrów, są zbudowane inaczej niż np. leciutkie startówki. Te pierwsze będą zużywały się wolniej, ponieważ mają większą amortyzację i solidniejszą cholewkę, co widać na pierwszy rzut oka. Jeśli chodzi o żywotność butów startowych, producenci często sugerują takie wartości jak 300-500 kilometrów (czasami nawet mniej).
Rodzaj nawierzchni i warunki środowiskowe
Nieutwardzona droga, leśna ścieżka, błoto, gałęzie na ziemi, piasek czy kamienie – to czynniki, które sprawiają, że buty do biegania zużywają się szybciej. Nie chodzi tu jednak o eksploatację amortyzacji, a o zewnętrze części obuwia, takie jak cholewka, siateczka, bieżnik itp. Jeśli biegasz w terenie, Twoje buty mogą zużywać się szybciej.
Technika biegu
Technika biegu może wpływać nie tylko na to, jak szybko zużywają się buty, ale też na to, w jaki sposób. Na przykład u osób z nadmierną pronacją stopy (w dużym skrócie: zapadanie się kostki do wewnątrz) szybciej może ścierać się podeszwa po stronie przyśrodkowej, a u osób z nadmierną supinacją – odwrotnie. Co ciekawe, widać to nie tylko w butach biegowych, ale też w obuwiu codziennym.
Traktowanie butów
Nie da się ukryć, że to, jak traktujemy buty, w dużym stopniu wpływa na ich żywotność. Warto pamiętać, że nie każdy model butów można prać w pralce – najlepiej zapoznać się zaleceniami producenta. Ważne jest też prawidłowe wkładanie i zdejmowanie butów; należy najpierw rozwiązać i rozluźnić sznurówki. Pamiętaj też, że buty biegowe powinno służyć tylko do biegania, a nie chodzenia na co dzień czy uprawiania innego sportu. W przeciwnym wypadku będą zużywały się kilka razy szybciej, niż sugeruje producent.
Dlaczego wymiana butów do biegania jest tak ważna?
Buty do biegania to niemały wydatek, dlatego wiele osób stara się korzystać z nich jak najdłużej. Niestety jest to duży błąd. Wewnętrzna część podeszwy, w której znajduje się pianka amortyzująca i inne systemy wpływające na stabilność, absorpcję wstrząsów czy zwrot energii, zużywają się z każdym krokiem biegowym. Nie jest tak, że jeśli producent sugeruje 800 km, to po 801 kilometrach nagle poczujesz, że buty nie działają tak, jak powinny. Zużywanie odbywa się stopniowo i właśnie to wprowadza wielu początkujących biegaczy w błąd.
But z biegiem czasu staje się „zdeptany”, jednak proces ten tak naprawdę zaczyna się już od pierwszego kroku. Dlatego tak trudno gołym okiem zauważyć, że coś jest nie tak. Często zdarza się, że z zewnątrz buty wyglądają dobrze, jednak w rzeczywistości nie spełniają już swoich funkcji.
Jakie mogą być konsekwencje biegania w zużytych butach?
Częste urazy i kontuzje
Bieganie w zdeptanych butach można porównać do biegania w obuwiu nieprzeznaczonym do biegania. Nie zapewniają one amortyzacji i nie absorbują odpowiednio wstrząsów. To może doprowadzić do przeciążenia układu mięśniowo-szkieletowego, a przez to do urazów i kontuzji.
Wolniejsza regeneracja po biegu
Zużyte buty nie wspierają już aparatu ruchu. Zamiast pomagać – potęgują mikrourazy. Organizm potrzebuje wtedy znacznie więcej czasu na regenerację, co może być bardzo problematyczne (i niebezpieczne) w przypadku osób, które trenują regularnie kilka razy w tygodniu.
Pogorszenie wyników
Dotyczy to nie tylko startów, ale też treningów. Wydawać by się mogło, że to, co masz na nogach, nie wpływa znacząco na tempo, ale w rzeczywistości jest inaczej. Sprawne buty nie tylko amortyzują, ale też oddają część energii, pomagając w bardziej efektywnym przetaczaniu stopy i dynamicznym wybiciu. Jeśli są zużyte, biegacz musi włożyć więcej w wysiłku w stawianie każdego kroku biegowego.
Pogłębienie wad
U osób z nadmierną pronacją lub supinacją dobrze dobrane buty pomagają kompensować wadę i wspierają stopy we właściwym przetaczaniu. Zużyte obuwie traci tę właściwość, a bieganie w nim może pogłębić istniejące dysfunkcje biomechaniczne i doprowadzić na przykład do bólu kolan w przypadku nadmiernej pronacji.
Kiedy wymienić buty do biegania? Jak mogę sprawdzić, czy moje buty do biegania nadają się do wymiany?
Nie da się dokładnie stwierdzić, ile wytrzymują buty do biegania. Specjaliści odradzają też sugerowanie się wartościami podawanymi przez producentów, ponieważ często są one zaniżone. Najlepszym rozwiązaniem jest kierowanie się własnymi odczuciami.
Po czym poznać, że buty do biegania potrzebują wymiany? Poniżej najważniejsze symptomy.
- Podeszwa środkowa jest twarda, a nie gąbczasta. Nie „odskakuje” po naciśnięciu. Można to sprawdzić dłońmi.
- Uczucie, że ścieżka biegowa jest twardsza niż zwykle. Czujesz, że nie masz dobrego wybicia i sprężystego kroku.
- Co chwilę odczuwasz jakiś ból – np. w kolanie, stawie, skokowym czy biodrze (przy założeniu, że wcześniej wszystko było w porządku i nie było kontuzji).
- Czujesz, że Twoje mięśnie męczą się bardziej niż zwykle.
- Podczas biegu łapią Cię skurcze w stopach lub łydkach.
- Buty mają widoczne uszkodzenia mechaniczne z zewnątrz, np. starty bieżnik, rozklejona podeszwa, przetarcia w okolicach palców.
Polecany osobom pragnącym utrzymać prawidłową kondycję układu kostno-chrzęstnego, narażonym na przec...
Suplement diety wspierający prawidłowe funkcjonowanie układu kostno-stawowego.
Preparat stosowany w przypadku choroby zwyrodnieniowej stawów, reumatoidalnego oraz łuszczycowego za...
Jak wybrać buty do biegania?
Buty do biegania zużywają się szybciej, gdy nie są odpowiednio dobrane (np. są za małe, nie pasują do kształtu stopy, nie są przeznaczone do nawierzchni, po której najczęściej biegasz).
Poniżej najważniejsze aspekty, na jakie trzeba zwrócić uwagę przy wyborze obuwia do biegania.
Typ stopy
Konstrukcja buta powinna być dopasowana do typu stopy, a dokładniej – do sposobu, w jaki Twoja stopa układa się podczas kontaktu z podłożem.
Wyróżniamy:
- stopę pronującą – pronacja polega na tym, że stopa po zetknięciu z podłożem naturalnie „zawija się” lekko do wewnątrz, co pomaga amortyzować uderzenia. Problem pojawia się przy nadpronacji, czyli zbyt dużym wychyleniu stopy do wewnątrz. Osoby z nadpronacją powinny wybierać buty z systemem stabilizacji, które wspierają wewnętrzną część stopy i zapobiegają jej nadmiernemu zapadaniu się;
- stopę supinującą – supinacja to sytuacja odwrotna do pronacji – stopa po zetknięciu z podłożem odchyla się na zewnątrz. Supinacja może prowadzić do przeciążeń zewnętrznej części stopy, a nawet do urazów stawu skokowego. Supinatorzy powinni wybierać buty z większą amortyzacją na pięcie i dobrym wsparciem śródstopia;
- stopę neutralną – neutralna stopa wykazuje prawidłowy wzorzec ruchu. Po zetknięciu z podłożem następuje umiarkowana pronacja, która amortyzuje wstrząsy. Osoby z neutralnym typem stopy mają największy wybór obuwia – powinny szukać modeli z dobrą amortyzacją, ale bez dodatkowych systemów stabilizujących.
Innym rozwiązaniem są wkładki do butów do biegania, jednak należy pamiętać, że dobiera je ortopeda lub fizjoterapeuta.
Rodzaj nawierzchni
Na rynku dostępne są buty m.in. do biegania po asfalcie i innych twardych nawierzchniach (mają większą amortyzację), a także buty do biegania w terenie (z większą stabilizacją i bieżnikiem zapewniającym dobrą przyczepność). Przed zakupem zastanów się, gdzie będziesz wykonywał(a) większość swoich treningów.
Rozmiar butów
Czy buty do biegania powinny być większe? Tak! Przyjmuje się, że w obuwiu biegowym „zapas” powinien wynosić od pół centymetra do jednego centymetra. Dlaczego? Podczas biegu stopa nie tylko puchnie, ale też wydłuża się przy każdym kontakcie z podłożem (poprzez nacisk wypłaszcza się łuk stopy). Jeśli w butach nie będzie odpowiedniego zapasu, możesz nabawić się krwiaków pod paznokciami, a nawet stracić paznokcie (co często zdarza się u biegaczy z dużą objętością treningową). Problemem może być też podkurczanie palców, które prowadzi do nieprawidłowego układania i stawiania stopy.
Masa ciała
Im większa masa ciała, tym większe obciążenie przy lądowaniu na stopie, a tym samym większe wymagania dotyczące amortyzacji obuwia. Szczególną uwagę na dobrą amortyzację powinny zwrócić osoby z nadwagą.
Komfort
Parametry techniczne to jedno, ale trzeba też zwrócić uwagę na komfort. Jak sprawdzić, czy buty do biegania są dobre? Warto je przymierzyć, zrobić w nich parę kroków, a nawet się przebiec. Buty nie powinny obcierać, uciskać, być zbyt sztywne, ani zbyt luźne. Zastanów się, czy jest Ci w nich po prostu wygodnie. Do mierzenia butów warto założyć skarpetki, w których zamierzasz biegać.
Co zrobić ze zużytymi butami do biegania?
Czasami trudno jest pożegnać się z ulubionymi butami do biegania, zwłaszcza jeśli z zewnątrz wyglądają na sprawne. Pamiętaj jednak, że zużyte buty nie muszą lądować w koszu. Możesz traktować je jako zapasową parę, np. na gorsze warunki pogodowe, kiedy to pod nogami chlupie błoto. Stare buty biegowe mogą również służyć jako obuwie do chodzenia na co dzień albo do uprawiania innego sportu, gdzie amortyzacja nie odgrywa tak dużej roli.