- Warto, żeby przyszła mama skorzystała z okazji, że na wigilijnym stole pojawia się dużo ryb. Są one źródłem białka, wielonienasyconych kwasów omega-3, witaminy D i witaminy B12.
- Można powiedzieć, że barszcz czerwony to jedna z najbezpieczniejszych potraw wigilijnych dla kobiet ciężarnych. Buraki są źródłem wielu cennych składników dla organizmu kobiety i dziecka (m.in. żelaza, folianów, witaminy C).
- Są produkty, których – nawet w szczególnym okresie, jakim są Święta Bożego Narodzenia – kobieta w ciąży jeść nie powinna. Mowa tu o daniach, które mogą być źródłem groźnych bakterii czy nasilać pewne dolegliwości ciążowe (np. domowy majonez z surowych jajek, niedogotowana ryba).
W ciąży nie wolno jeść dań wigilijnych, które zawierają surową rybę czy jajko (np. domowy majonez).Ze względu na ryzyko zatrucia należy unikać też grzybów niewiadomego pochodzenia. Niewskazane są również sery z niepasteryzowanego mleka – mogą być źródłem groźnej bakterii Listeria monocytogenes.
Wigilia w ciąży. Na to powinnaś uważać!
Boże Narodzenie w ciąży może być stresujące i nie chodzi tu wcale o przedświąteczne zakupy i inne przygotowania do świąt. Źródłem stresu bywają też wigilijne dania – przyszła mama zastanawia się, czego nie wolno w ciąży i czy któraś ze świątecznych potraw może jej zaszkodzić.
Dobra informacja jest taka, że większość wigilijnych potraw będzie odpowiednia dla ciężarnych. Są jednak i takie, na które trzeba uważać:
- potrawy z grzybami (np. pierogi) – zawsze warto upewnić się, że są to grzyby z pewnego źródła, a jeśli nie ma takiej pewności, lepiej wybrać coś innego do jedzenia;
- dania z ryb – należy sprawdzić, czy są dobrze przygotowane i nie są surowe;
- domowy majonez – przyszła mama powinna go unikać, ponieważ zawiera surowe jajka;
- owoce cytrusowe – nie każda kobieta w ciąży powinna na nie uważać, ale warto pamiętać, że mogą nasilać zgagę;
- groch z kapustą – co prawda zarówno groch, jak i kapusta są wartościowymi produktami, ale powinny uważać na nie kobiety, które mają problemy ze wzdęciami;
- smażone potrawy – są ciężkostrawne i mogą nasilać zgagę, dlatego lepiej zastępować je potrawami pieczonymi, gotowanymi lub duszonymi bez obsmażania.
Odpowiadając na pytanie o to, co jeść w ciąży podczas Wigilii, nie można zapominać o napojach. Tradycyjny kompot z suszu to zdrowy napój, ale nie jest wskazany w przypadku biegunek. Podobnie jest z naparami ziołowymi – mają cenne właściwości, ale nie wszystkie są wskazane w ciąży (bezpiecznym wyborem jest np. herbata z rumianku pospolitego, która wspomaga trawienie po kolacji wigilijnej).
Czy kobiety w ciąży mogą jeść potrawy wigilijne?
Wigilijne dania nie kojarzą się z dietetycznymi potrawami, które poleciłby dietetyk. Jednak, jeśli przyjrzeć się im bliżej, okazuje się, że niektóre wcale nie wypadają tak źle pod kątem wartości odżywczych.
Są też i takie potrawy, które można z powodzeniem uczynić zdrowszymi bez uszczerbku na smaku (np. poprzez zmianę metody obróbki czy jednego składnika).
Dlatego kobieta w ciąży, która zasiada do świątecznego stołu, nie musi martwić się, że nie znajdzie czegoś dla siebie. Powinna też pamiętać, że Święta Bożego Narodzenia to szczególny czas – nic się nie stanie, jeśli tego dnia zje coś, co zwyczajowo nie znajduje się w jej jadłospisie np. ciasto. Ważne, aby zachować zdrowy umiar i po okresie świątecznym wrócić do zdrowych nawyków.
Jednak od tej reguły istnieją pewne wyjątki. Są produkty, których nawet w szczególnym okresie, jakim są Święta Bożego Narodzenia, kobieta w ciąży jeść nie powinna.Mowa tu o daniach, które mogą być źródłem groźnych bakterii czy nasilać pewne dolegliwości ciążowe.
Jakie wigilijne dania w ciąży warto jeść?
Temat wigilijne potrawy a ciąża powinien koncentrować się nie tylko na tym, czego należy unikać. Przyszła mama z pewnością będzie spokojniejsza, jeśli dowie się, że są też dania, które wręcz warto jeść.
Co jeść w ciąży podczas Wigilii, co jest zalecane? Przede wszystkim są to potrawy, które bazują na warzywach – powinny one stanowić podstawę jadłospisu kobiety w ciąży. Najlepiej w formie surowej, ponieważ wtedy zachowują najwięcej witaminy C. Jeśli jednak na stole wigilijnym nie ma takich warzyw, warto włożyć na talerz te gotowane, duszone czy pieczone. Przy czym kobiety zmagające się ze zgagą powinny uważać na pomidory i ich przetwory – mogą nasilać uczucie tzw. palenia w przełyku.
Warto, żeby przyszła mama skorzystała z okazji, że na wigilijnym stole pojawia się dużo ryb.
Są one źródłem białka, wielonienasyconych kwasów omega-3, witaminy D i witaminy B12, które są ważne m.in. dla prawidłowego rozwoju ośrodkowego układu nerwowego i narządu wzroku, a także zapobiegania wadom wrodzonym. Szczególną wartość dla przyszłej mamy będą miały chociażby śledzie, które są dobrym źródłem kwasów omega-3. Inne ryby obfitujące w te cenne kwasy tłuszczowe to np. łosoś czy makrela.
Wigilijne danie wskazane dla kobiety w ciąży to także barszcz czerwony. Domowa zupa zrobiona z czerwonych buraków to źródło folianów, żelaza i antyoksydantów.
Dla dorosłych i dzieci od 1. dnia życia. DHA z alg i witamina D – dla mamy i dziecka – wspomagają prawidłowy rozwój mózgu i oczu u płodu oraz niemowląt karmionych piersią, pom...
Czego nie wolno w ciąży?
Na pytanie o to, czego nie wolno w ciąży podczas Wigilii, bez wahania można wskazać na alkohol. Nie ma bezpiecznej dawki alkoholu dla kobiety ciężarnej, dlatego należy bezwzględnie unikać nawet najmniejszych ilości. Warto pamiętać też o tym, że alkohol może znajdować się nie tylko w napojach, ale i w słodyczach czy ciastach, pojawiających się na świątecznym stole.
W ciąży nie wolno jeść dań wigilijnych, które zawierają surową rybę czy jajko (np. domowy majonez).Ze względu na ryzyko zatrucia należy unikać też grzybów niewiadomego pochodzenia. Niewskazane są również sery z niepasteryzowanego mleka – mogą być źródłem groźnej bakterii Listeria monocytogenes.
Kobieta w ciąży przy wigilijnym stole
Ciąża nie oznacza konieczności rezygnacji z tradycji. Jednak wymaga większej uważności w doborze produktów, sposobie ich przygotowania oraz ilości spożywanego jedzenia.
Grzyby w ciąży
Świąteczne potrawy bardzo często zawierają grzyby. Kobieta w ciąży może zastanawiać się, czy ich obecność w diecie jest bezpieczna? Wbrew pozorom grzyby nie są jedynie dodatkiem smakowym – stanowią źródło witamin, składników mineralnych, białka, błonnika pokarmowego, a także antyoksydantów. Odpowiednio dobrane i spożywane grzyby mogą więc wspomagać organizm kobiety ciężarnej – o ile pochodzą ze sprawdzonego źródła.
Należy jednak mieć na uwadze, że ciąża to okres, w którym przewód pokarmowy i zmysły kobiety mogą reagować inaczej niż wcześniej. Smaki i zapachy bywają intensywniej odczuwane, a potrawy dotąd dobrze tolerowane mogą wywoływać dyskomfort. Z tego względu tradycyjne, ciężkie lub mocno przyprawione dania grzybowe mogą nie być odpowiednie w czasie świąt. Aby uniknąć nudności, wymiotów czy zgagi, potrawy z grzybami nie powinny być ostre ani nadmiernie doprawione.
Ochota na pierogi w ciąży
Pierogi to jedna z najpopularniejszych potraw wigilijnych. Dla kobiety w ciąży mogą być bezpiecznym i sycącym daniem, pod warunkiem odpowiedniego farszu i sposobu przygotowania.
Należy zwrócić uwagę na ilość tłuszczu użytego do okraszenia i obecność grzybów leśnych. Najlepiej wybierać pierogi gotowane, a nie smażone, i spożywać je w umiarkowanej ilości. Jeśli przyszła mama zmaga się z nieceliakalną nadwrażliwością na gluten czy celiakią, powinna upewnić się, czy ciasto na pierogi jest bezglutenowe.
Karp w ciąży
Karp jest bogaty w białko i zawiera umiarkowane ilości tłuszczu. Jest również źródłem selenu, cynku, witamin z grupy B i witaminy D. Co więcej, charakteryzuje się stosunkowo niewielkim zanieczyszczeniem metalami ciężkimi. To wszystko sprawia, że karp jest jedną z zalecanych potraw dla ciężarnych – o ile jest przygotowany w odpowiedni sposób. Przyszła mama powinna unikać karpia smażonego i mieć na uwadze, że jest to oścista ryba, więc należy jeść ją ostrożnie.
Barszcz w ciąży
Można powiedzieć, że barszcz czerwony to jedna z najbezpieczniejszych potraw wigilijnych dla kobiet ciężarnych. Buraki są źródłem wielu cennych składników dla organizmu kobiety i dziecka (m.in. żelaza, folianów, witaminy C). W związku z tym przygotowany z nich barszcz może pomagać w zapobieganiu anemii w ciąży czy wspomagać funkcjonowanie układu odpornościowego.
Należy jednak zwrócić uwagę na sposób przygotowania – barszcz na naturalnym zakwasie powinien być świeży i odpowiednio przechowywany, aby uniknąć ryzyka rozwoju niepożądanych bakterii. Kobiety cierpiące na refluks lub zgagę mogą odczuwać nasilenie dolegliwości po spożyciu barszczu, dlatego w ich przypadku wskazany jest umiar.
Mak w ciąży
Mak jest tradycyjnym składnikiem różnych świątecznych potraw, takich jak makowiec czy kluski z makiem. Sam w sobie nie jest przeciwwskazany w ciąży (zawiera m.in. wapń, magnez, żelazo), ale kobieta w ciąży powinna jeść go w rozsądnych ilościach i pamiętać o tym, aby go porządnie przepłukać i poddać obróbce termicznej.
Bigos w ciąży
Kiszona kapusta, która jest podstawą bigosu, to źródło błonnika pokarmowego i bakterii probiotycznych, wspomagających pracę przewodu pokarmowego. Dlatego to nie ona, a nieodpowiednie dodatki do bigosu, mogą być problemem.
Przyszłym mamom zaleca się „odchudzoną” wersję bigosu z chudym mięsem i mniejszą ilością soli (szczególnie, jeśli zmagają się z nadciśnieniem). Jeśli nie ma takiego dania na stole, kobieta nie musi odmawiać sobie tradycyjnego bigosu, ale lepiej, żeby ograniczyła się do małej porcji.
Święta Bożego Narodzenia w ciąży nie muszą oznaczać rezygnacji z tradycyjnych potraw, ale wymagają większej uważności w ich wyborze i przygotowaniu. Najlepiej sięgać po dania dobrze ugotowane, lekkostrawne i pochodzące z pewnych źródeł, unikając potraw ciężkich, smażonych oraz niedogotowanych. Podstawą jest umiar, ponieważ nawet zdrowe potrawy spożywane w nadmiarze mogą powodować dolegliwości trawienne.
Źródła:
- Chen, L., Zhu, Y., Hu, Z., Wu, S., & Jin, C. (2021). Beetroot as a functional food with huge health benefits: Antioxidant, antitumor, physical function, and chronic metabolomics activity. Food science & nutrition, 9(11), 6406-6420.
- Cieslik, I., Migdal, W., Topolska, K., Gambus, F., & Cieslik, E. (2018). Changes in the content of heavy metals (Pb, Cd, Hg, As, Ni, Cr) in freshwater fish after processing–the consumer’s exposure. Journal of Elementology, 23(1).
- Siwulski, M., Sobieralski, K., & Sas-Golak, I. (2014). Wartość odżywcza i prozdrowotna grzybów. Żywność Nauka Technologia Jakość, 21(1).