
Hipertoniczny spray do nosa z ektoiną. Łagodzi stany zapalne podrażnionej śluzówki nosa i zatok, udrażnia i nawilża. Nie wywołuje efektu przyzwyczajenia.
Skąd się bierze katar? Przyczyny i objawy nieżytu nosa
Katar, czyli inaczej nieżyt nosa, to stan zapalny, który rozwija się jako odpowiedź układu odpornościowego na infekcję wirusową, a w rzadkich przypadkach bakteryjną. Trwa zazwyczaj kilka dni, jednak czasami może przekształcić się w ostre zapalenie nosa i zatok przynosowych, co przedłuża chorobę.
Katar w pierwszych dniach zazwyczaj jest wodnisty, a później gęstnieje. Może być przezroczysty, ale równie dobrze lepki i śluzowy. Czasem w przebiegu nieżytu nosa pojawia się też żółty lub zielony katar. Często towarzyszą mu:
- ból głowy i zatok,
- blokada nosa,
- spływanie wydzieliny po tylnej ścianie gardła,
- sucha, podrażniona śluzówka nosa,
- kichanie.
Leczenie kataru
Ponieważ nieżyt nosa w większości przypadków wynika z infekcji wirusowej, do jego leczenia nie stosuje się antybiotyków. Nawet zielony czy żółty katar nie oznacza nadkażenia bakteryjnego. Dlatego kuracja skupia się na łagodzeniu objawów i ułatwieniu pacjentowi funkcjonowania w czasie choroby.
Głównym celem leczenia nieżytu nosa jest odblokowanie nosa i upłynnienie zalegającej w zatokach wydzieliny. Coraz bardziej popularne stają się inhalacje na katar. To bezpieczna i skuteczna metoda, która może być stosowana u pacjentów w każdym wieku. Oprócz tego pomóc mogą tabletki oraz aerozole do nosa.
Z czego robić inhalacje na katar?
Inhalacja na katar może być wykonana ze zwykłej soli fizjologicznej, czyli roztworu 0,9% NaCl. Jednak znacznie skuteczniejsze są roztwory hipertoniczne, czyli o większym stężeniu, zazwyczaj pomiędzy 1,5 a 3%. Jest ono wyższe niż w tkankach organizmu. Taka inhalacja zaburza więc równowagę po dwóch stronach błony komórkowej śluzówki nosa. Żeby ją przywrócić, woda wypływa z komórek w kierunku bardziej stężonego roztworu. W ten sposób trafia do jam nosa i zatok, gdzie rozrzedza zalegającą w nich gęstą wydzielinę. Przy okazji zmniejsza się też obrzęk błony śluzowej, czyli główna przyczyna problemów z oddychaniem.
Czasami roztwór chlorku sodu zawiera dodatkowe składniki, dzięki którym inhalacje na katar mogą być jeszcze skuteczniejsze. Należą do nich:
- N-acetylocysteina – rozrywa wiązania disiarczkowe, które odpowiadają za lepką konsystencję śluzu zalegającego w zatokach. Rozrzedza go i ułatwia oczyszczenie nosa,
- kwas hialuronowy – przylega do śluzówki i jednocześnie wiąże w swojej strukturze cząsteczki wody. Dzięki temu nawilża i łagodzi podrażnioną błonę śluzową nosa.

Rozrzedza gęsty i lepki śluz dzięki fizycznemu i mechanicznemu działaniu zawartych w nim składników. Do zakraplania i nebulizacji, z N-acetylocysteiną i hipertonicznym roztwor...
Co na katar? Saszetki, tabletki i spraye
Oprócz inhalacji na katar możesz też zastosować preparaty doustne oraz aerozole do nosa. Większość popularnych tabletek i saszetek na przeziębienie zawiera jeden lub dwa składniki na katar. Warto dobrać je do objawów:
- w przypadku niedrożności nosa sprawdzą się leki obkurczające naczynia krwionośne w błonie śluzowe, np. z fenylefryną lub pseudoefedryną, które zmniejszą jej obrzęk i ułatwiają oddychanie,
- przy wodnistym, cieknącym katarze zastosuj leki o działaniu podobnym do środków na alergię, które zmniejszą produkcję kataru, świąd nosa i kichanie. Zawierają one np. feniraminę, chlorfenaminę czy triprollidynę.
Pamiętaj, że saszetki na przeziębienie zawierają w składzie także paracetamol, który w zbyt dużych dawkach uszkadza wątrobę. Dlatego stosując tego typu leki, dokładnie czytaj ulotkę, żeby nie dublować stosowanych substancji.

Spraye na katar zawierają składniki miejscowo obkurczające śluzówkę nosa, np. ksylometazolinę i oksymetazolinę. Są pomocne w przypadku obrzęku i niedrożności, ale możesz je stosować maksymalnie przez 5-7 dni z rzędu. Dłuższa kuracja nadmiernie przesusza śluzówkę, co często prowadzi do rozwoju wtórnego kataru polekowego, a nawet uzależnienia od kropli do nosa.
Alternatywą dla leczenia kataru przy użyciu powyższych substancji jest woda morska w aerozolu. Roztwory hipertoniczne również zmniejszają obrzęk śluzówki, a przez to ułatwiają oddychanie. W przypadku zalegającej w nosie i zatokach wydzieliny wybierz spray z N-acetylocysteiną, który działa podobnie do inhalacji.

Upłynnia gęstą i zalegającą wydzielinę. Udrożnia nos i zatoki. Spray z N-acetylocysteiną i hipertonicznym roztworem chlorku sodu.
Jak pozbyć się kataru u niemowlaka?
Katar u niemowlaka jest o tyle problematyczny, że maluch nie umie jeszcze poradzić sobie z nim samodzielnie. Dlatego musisz pomóc mu oczyścić nos poprzez odciąganie wydzieliny. Zarówno przed jak i po tym zabiegu warto nawilżyć nos dziecka przy użyciu soli fizjologicznej lub wody morskiej. Przed odciąganiem po to, żeby upłynnić wydzielinę i ułatwić cały proces. Z kolei po nim śluzówka nosa jest bardzo sucha, co może wtórnie sprowokować nadmierną produkcję wydzieliny.

Spray do gardła z ektoiną, wspomaga leczenie stanów zapalnych gardła wywołanych przez infekcje bakteryjne i wirusowe.
Na katar u niemowlaka sprawdzą się także inhalacje. Możesz wykorzystać zarówno sól fizjologiczną, jak i hipertoniczny roztwór chlorku sodu. Ampułki z dodatkiem N-acetylocysteiny przeznaczone są dla dzieci od 2. roku życia.

Domowe sposoby na katar
Standardowe leczenie możesz wspomóc domowymi metodami. Co na katar sprawdzi się najlepiej?
- Inhalacje parowe – wykorzystaj olejki eteryczne, np. tymiankowy, z drzewa herbacianego, miętowy czy eukaliptusowy.
- Czosnek i cebula – pokrój je i rozgnieć, a następnie umieść na talerzyku koło łóżka. Możesz też zawinąć je w gazę i powiesić gdzieś w okolicy głowy. Czosnek i cebula po zniszczeniu swojej struktury wydzielają allicynę, która zwalcza bakterie i wirusy. Dodatkowo ich ostry zapach świetnie odtyka nos.
- Ciepło – gorący prysznic, relaksująca kąpiel w wannie czy ciepły okład na twarz również rozluźnią gęstą wydzielinę i ułatwią oczyszczenie nosa.
Leczenie kataru złagodzi objawy infekcji, a nawet może skrócić nieco jej czas trwania. Jednak nieżyt nosa trzeba niestety przechorować, dlatego mimo wszystko nastaw się na kilka gorszych dni. Daj sobie czas na odpoczynek i regenerację. To, wraz z dobrze dobranym leczeniem, pozwoli Ci sprawnie wrócić do zdrowia.
Źródła:
- Wachnicka-Bąk, A., Lipińska-Opałka, A., Będzichowska, A., Kalicki, B., & Jung, A. (2014). Zapalenie błony śluzowej nosa i zatok przynosowych – jedno z najczęstszych zakażeń górnych dróg oddechowych. Pediatria i Medycyna Rodzinna, 10(1): 25-31.
- Kozikowska, K., & Sybilski, A. J. (2023). Nebulizacja u pacjentów z chorobami układu oddechowego w okresie infekcyjnym. Alergoprofil, 19(2), 8-12.
- Mrówka-Kata, K., Kata, D., Namysłowski, G., Banert, K., Mrówka-Kata, P. N., & Namysłowski, P. (2010). Miejsce leków mukolitycznych w leczeniu schorzeń górnych dróg oddechowych. Forum Medycyny Rodzinnej, 4(1): 59-64.















