W skrócie: co warto wiedzieć o rozpoczęciu psychoterapii?
- Profesjonalna psychoterapia to sprawdzona naukowo metoda leczenia zaburzeń psychicznych (m.in. depresji, lęków, ChAD) oraz skutecznego wsparcia w kryzysach życiowych i problemach w relacjach.
- Niezależnie od wybranego nurtu terapeutycznego, kluczowym elementem decydującym o sukcesie całego procesu jest silna, bezpieczna i oparta na zaufaniu relacja terapeutyczna między pacjentem a specjalistą.
- Możliwość dopasowania metody pracy do indywidualnych potrzeb dzięki różnorodności szkół terapeutycznych – od terapii poznawczo-behawioralnej (CBT) i psychodynamicznej, przez humanistyczną oraz Gestalt i systemową, aż po łączącą różne podejścia terapię integracyjną.
- Psychoterapia online czy stacjonarna? Obie formy kontaktu cechują się wysoką skutecznością, jednak w przypadku głębokich zaburzeń osobowości lub występowania myśli samobójczych bezwzględnie rekomendowana jest tradycyjna terapia stacjonarna w gabinecie.
- Pierwsza konsultacja i kontrakt terapeutyczny. Pierwsze spotkania mają formę wywiadu klinicznego i służą wzajemnemu poznaniu oraz ustaleniu zindywidualizowanego kontraktu, określającego jasne zasady dalszej współpracy.
Wspiera funkcjonowanie układu nerwowego, pomaga w redukcji zmęczenia, skraca czas potrzebny na zaśnięcie. Zawiera magnez, L-tryptofan, melatoninę, niacynę (wit. B3), ryboflawi...
Kiedy zacząć psychoterapię?
Pomysł skorzystania z psychoterapii może pojawić się w różnych momentach życia.
Czasami od myśli o psychoterapii do udania się do specjalisty mija kilka tygodni, a czasami nawet kilka lat. Jednak nie warto zwlekać.
Psychoterapia jest formą leczenia zaburzeń psychicznych oraz trudności emocjonalnych opartą na profesjonalnych spotkaniach, która ma udowodnioną skuteczność w wielu badaniach bez względu na nurt.
Psychoterapia pomaga w lepszym radzeniu sobie ze stresem, emocjami, w relacjach z drugim człowiekiem. Leczy (lub wspomaga leczenie) zaburzeń psychicznych, takich jak: depresja, choroba afektywna dwubiegunowa czy zaburzenia lękowe, zaburzenia odżywiania lub zachowania.
Do psychoterapeuty warto udać się, kiedy czujemy, że w naszym życiu pojawia się kryzys – czujemy się przytłoczeni, nierozumiani, codzienne sprawy nas przerastają, a funkcjonowanie staje się zbyt trudne.
Kiedy doświadczamy trudności w relacjach – z bliskimi, współpracownikami, w relacjach romantycznych – psychoterapia może być skutecznym narzędziem, aby nauczyć się lepiej funkcjonować.
Psychoterapeuta w profesjonalny sposób – za pomocą wybranych strategii, technik oraz budowania skutecznej, bezpiecznej i wspierającej relacji terapeutycznej – pomaga zmieniać negatywne wzorce zachowania i myślenia, reagowania w różnych sytuacjach, lepszego rozumienia i regulowania swoich emocji oraz bardziej świadomego zaspokajania swoich potrzeb.
Psychoterapia pomaga nie tylko w trudnych i skomplikowanych zaburzeniach i chorobach. Wspiera również w stanach przytłoczenia, przy nadmiernym stresie, trudnościach z samoregulacją emocjonalną czy w przypadku zaniedbywania własnych potrzeb.
Jaki nurt psychoterapii wybrać?
Nurtów psychoterapii, czyli jej odmian, jest bardzo dużo. Różnią się stopniem, w jakim psychoterapeuta jest aktywny podczas spotkań, teorią, na której opierają wybór swoich interwencji, a także sposobem wchodzenia w relację terapeutyczną.
To, co potwierdzają badania naukowe, to to, że najsilniejszym czynnikiem leczącym w procesie psychoterapii nie jest konkretny nurt, czyli strategie i techniki wybierane przez terapeutę, a samabezpieczna, wspierająca i silna relacja terapeutyczna psychoterapeuta-klient/pacjent.
W Polsce osoba, która szuka psychoterapeuty, może wybrać między psychoterapeutami pracującymi m.in. w następujących nurtach:
Terapia poznawczo-behawioralna (CBT)
Na czym polega:
Skupia się na związku między myślami, emocjami i zachowaniami. Uczy konkretnych technik radzenia sobie z różnymi trudnościami, takimi jak np.: depresja, lęki (fobie, ataki paniki, OCD), bezsenność, zaburzenia odżywiania, problemy z koncentracją.
Terapia psychodynamiczna / psychoanalityczna
Na czym polega:
Skupia się na nieświadomych procesach, relacjach z przeszłości, dzieciństwie i schematach relacyjnych. W trakcie procesu psychoterapeuta i pacjent skupiają się na odkryciu mechanizmów obronnych, genezy problemów z przeszłości. Pomaga w problemach w relacjach, powtarzających się wzorcach zachowania, np. wybieraniu toksycznych partnerów, niskim poczuciu własnej wartości, kryzysach tożsamości. Klasyczna terapia psychodynamiczna jest procesem długoterminowym.
Terapia humanistyczna / Gestalt
Na czym polega:
Skupia się na doświadczeniu „tu i teraz”, autentyczności, emocjach i potrzebach. Bardzo ważna jest w niej relacja oparta na autentyczności, empatii i bezpiecznych warunkach tworzonych przez terapeutę. Pomaga w rozwoju osobistym, kryzysach życiowych, pracy z emocjami i poczuciem sensu, problemach w relacjach czy wypaleniu zawodowym.
Terapia systemowa (rodzinna i par)
Na czym polega:
Patrzy na problemy w kontekście relacji i systemu rodzinnego. Skupia się na mechanizmach rządzących rodziną lub parą. Skierowana do par, rodzin, pomaga w problemach wychowawczych oraz bardzo skuteczna w terapii dzieci i młodzieży.
Terapia integracyjna
Na czym polega:
Terapia integracyjna nie jest jednym nurtem, tylko łączeniem różnych szkół psychoterapii (np. CBT, psychodynamicznej, humanistycznej, systemowej). Terapeuta wybiera metody dopasowane do konkretnej osoby i problemu, zamiast trzymać się jednej „doktryny”. Pomaga w złożonych problemach psychicznych – np., współwystępujące zaburzenia (np. lęk, depresja, trauma), zaburzenia osobowości, chroniczne problemy relacyjne. Bardzo skuteczna, ponieważ dopasowuje rodzaj technik pod konkretną sytuację i jest oparta na silnej relacji terapeutycznej.
Pomaga też w rozwoju osobistym, pracy z wartościami, relacjami z bliskimi osobami, a także wspiera w odnajdowaniu sensu życia w trakcie kryzysów egzystencjalnych.
Psychoterapia online czy stacjonarna?
Dostępna jest psychoterapia stacjonarna, prowadzona w gabinecie psychoterapeuty, która wymaga spotkań na żywo oraz psychoterapia prowadzona w formie zdalnej za pomocą różnych komunikatorów.
Ta druga zyskała sporą popularność w czasie pandemii COVID-19.
Obie formy mają swoje plusy oraz wady, ale każda z nich jest skuteczna. Psychoterapia stacjonarna może być wskazana w sytuacji, kiedy dana osoba nie potrafi skupić się w trakcie pracy online, ciągle coś ją rozprasza lub doświadcza znacznych zaburzeń osobowości czy myśli samobójczych. W dwóch ostatnich przypadkach rekomendowana jest psychoterapia stacjonarna.
W procesie psychoterapii ważna jest regularność, zazwyczaj spotkania odbywają się raz w tygodniu przez określony czas, w oparciu o zawarty przez psychoterapeutę i pacjenta/klienta kontrakt.
W przypadku psychoterapii długoterminowej regularny proces psychoterapii to około roku lub dwóch – w zależności od ustalonych celów terapeutycznych oraz nasilenia trudności pacjenta/klienta.
Psychoterapia krótkoterminowa może obejmować kilka, a najczęściej kilkanaście spotkań terapeutycznych (od około dziesięciu spotkań do pracy przez trzy-sześć miesięcy).
Pierwsza konsultacja – czego można się spodziewać u psychoterapeuty?
Udając się na pierwsze spotkanie do psychoterapeuty, często pojawia się duże zdenerwowanie i stres, ponieważ nie wiadomo czego się spodziewać. Psychoterapeuci są na to przygotowani, dlatego pierwsze spotkanie jest czasem na zapoznanie i poznanie podstawowych potrzeb osoby, która się zgłasza. Psychoterapeuta opowiada, jak pracuje, jak może wyglądać zaproponowany proces, sprawdza, czy może pomóc.
Zazwyczaj pierwsze spotkanie jest prowadzone w formie wywiadu klinicznego, terapeuta zadaje pytania na temat sytuacji życiowej, trudności, z jakimi zmaga się pacjent/klient, potrzeb związanych z procesem terapii oraz oczekiwań związanych z efektami wspólnej pracy.
Wielu psychoterapeutów taki proces zbierania informacji, stawiania diagnozy oraz ustalania wstępnych celów pracy terapeutycznej planuje na trzy spotkania, które trwają standardowo 50 – 60 minut.
Po wstępnych konsultacjach pacjent/klient i psychoterapeuta określają wspólny kontrakt, czyli zindywidualizowane zasady współpracy, dotyczące liczby spotkań, dnia i godziny, formy pracy – stacjonarnie czy online, płatności, sposobu odwoływania wizyt, sposobu kontaktu lub jego braku z psychoterapeutą poza sesjami, wspólnych celów terapeutycznych oraz innych ważnych dla obu stron potrzeb.
Psychoterapia to bezpieczna i poparta badaniami naukowymi metoda leczenia oraz wsparcia, w której to nie sztywne ramy konkretnego nurtu, ale siła i autentyczność relacji z terapeutą otwierają drzwi do trwałej zmiany w życiu.
Czasem po trzech wstępnych spotkaniach psychoterapeuta, jak i klient mogą zadecydować, czy chcą razem pracować. Pacjent/klient określa czy czuje się bezpiecznie, czy sposób pracy oraz zachowania psychoterapeuty mu odpowiada, a terapeuta określa czy potrafi i chce pomóc osobie, która się zgłasza.
Czasami po kilku spotkaniach klient/pacjent może zauważyć, że styl pracy, proponowane interwencje lub klimat spotkań mu nie odpowiadają, w takiej sytuacji warto porozmawiać z psychoterapeutą o swoich wątpliwościach. Normalną praktyką jest też zmiana psychoterapeuty, jeśli nam nie odpowiada i poszukiwanie bardziej adekwatnej osoby. Jednak warto mieć na uwadze, z czego ta zmiana wynika, czy jest to nasz stały wzorzec wchodzenia w relacje, wtedy warto dać szansę obecnemu terapeucie i przepracować naszą potrzebę wycofania się z kontaktu, czy jednak potrzeba zmiany wynika z niedopasowania klienta/pacjenta z terapeutą.
Proces psychoterapii jest skuteczną metodą leczenia, wspierania oraz rozwijania ważnych umiejętności, jednocześnie może być piękną przygodą i bardzo trudnym czasem, który wymaga uważności, współpracy i zaangażowania z obu stron.
Wspiera prawidłowe funkcjonowanie układu nerwowego.
Wspiera pamięć i koncentrację, usprawnia procesy uczenia się. Zawiera olej z ryb i olej z wiesiołka...
Wspiera funkcjonowanie układu nerwowego, pomaga w redukcji zmęczenia, skraca czas potrzebny na zaśni...
Zapewnia kompleksowe wsparcie obwodowego układu nerwowego. Zawiera innowacyjne składniki: acetylo-L...
Polecany przy zaburzeniach funkcji poznawczych, demencji starczej, trudnościach w zapamiętywaniu, po...
Preparat zalecany w celu uzupełnienia codziennej diety w kwas alfa-liponowy.
Wspomaga prawidłowe funkcjonowanie kości, mięśni i układu nerwowego. Uzupełnia niedobór witamin D₁...
Uzupełnia codzienną dietę w palmitoiloetanoloamid (PEA) oraz witaminy z grupy B (B1, B6, B12).
Nuclistim wspiera prawidłowe funkcjonowanie układu nerwowego. Dzięki wysokiej zawartości składników...
Źródła:
- Cuijpers, P., et al. (2021). The efficacy of psychotherapy and pharmacotherapy in treating depressive and anxiety disorders: A meta-analysis of direct comparisons.World Psychiatry, 20(2), 249–258.
- Flückiger, C., Wampold, B. E., & Del Re, A. C. (2020). The alliance in adult psychotherapy: A meta-analytic synthesis.Psychotherapy, 57(4), 419–434.
- Hofmann, S. G., & Hayes, S. C. (2022). The future of intervention science: Process-based therapy.World Psychiatry, 21(3), 334–345.
- Norcross, J. C., & Goldfried, M. R. (2021). Handbook of Psychotherapy Integration (3rd ed.). Oxford University Press.