• Krztusiec w Polsce i w Europie pojawia się coraz częściej – odnotowano znaczny wzrost liczby zakażeń.
  • Krztusiec jest chorobą zakaźną wywoływaną przez bakterię – pałeczkę krztuśca Bordetella pertussis. Choroba nazywana jest też kokluszem.
  • Krztusiec objawia się napadami silnego kaszlu, choć symptomy choroby mogą się od siebie różnić na różnych jej etapach.
  • Szczepionki na krztusiec są skuteczną metodą zapobiegania – szczególnie istotną w przypadku kobiet w ciąży – chroniącą niemowlęta przed zakażeniem.
  • Więcej podpowiedzi dotyczących walki z chorobami znajdziesz już teraz na portalu Zdrowe Rozwiązania >>>
Levosol syrop
Levosol syrop

Lek bez recepty LEVOSOL zawiera substancję czynną – lewodropropizynę o działaniu przeciwkaszlowym i znoszącym skurcz oskrzeli. Wskazany jest w objawowym leczeniu nieproduktywnego (suchego) kaszlu.

To jest lek. Dla bezpieczeństwa stosuj go zgodnie z ulotką dołączoną do opakowania i tylko wtedy, gdy jest to konieczne. W przypadku wątpliwości skonsultuj się z lekarzem lub farmaceutą.
NAZWA PRODUKTU LECZNICZEGO: Levosol 6 mg/ml syrop. SUBSTANCJA CZYNNA: 1 ml syropu zawiera: 6 mg lewodropropizyny (Levodropropizinum). POSTAĆ FARMACEUTYCZNA: Syrop. Przejrzysty, przezroczysty do lekko żółtawego, jednorodny roztwór bez mechanicznych zanieczyszczeń. WSKAZANIA DO STOSOWANIA: Levosol jest wskazany do stosowania w objawowym leczeniu nieproduktywnego kaszlu.1 PODMIOT ODPOWIEDZIALNY POSIADAJĄCY POZWOLENIE NA DOPUSZCZENIE DO OBROTU: Solinea Sp. z o.o. Sp. K.; Elizówka 65, 21-003 Ciecierzyn; Tel. 81 463 48 82; Faks 81 463 48 86; e-mail info@solinea.pl. 1Zgodnie z Charakterystyką Produktu Leczniczego Levosol, 6mg/ml syrop.
reklama

Krztusiec (koklusz): co to takiego?

Krztusiec (Pertussis), inaczej zwany kokluszem, to choroba zakaźna układu oddechowego, która jest wywoływana przez Gram-ujemną bakterię Bordetella pertussis. Według Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) rocznie na świecie dochodzi do ok. 14 mln zachorowań mogących występować u niemowląt, dzieci, osób dorosłych, starszych, a także kobiet w ciąży.

Całkowite wyleczenie krztuśca jest trudne ze względu na jego nawracający charakter. Jednym ze sposobów zapobiegania zakażeniu są szczepienia ochronne, które w Polsce nalezą do obowiązkowych. Pomimo tego, co roku odnotowuje się zwiększoną ilość zachorowań. Jest to spowodowane pojawieniem się nowych szczepów bakterii o zmienionym antygenie w stosunku do tego zawartego w szczepionce, zwiększoną zaraźliwością, a także osłabieniem odporności poszczepiennej.

Przyczyny i objawy krztuśca

Krztusiec wywoływany jest pałeczkę Bordetella pertussis. Produkuje ona toksynę (toksyna krztuścowa), która wywołuje martwicę nabłonka górnych dróg oddechowych. W efekcie dochodzi do zaburzenia produkcji śluzu oraz zmian jego właściwości – staje się gęsty i lepki. Jednocześnie dochodzi do pobudzenia odruchu kaszlu. Na początku u osoby zakażonej występuje kaszel suchy, natomiast wraz z rozwojem choroby przechodzi on w kaszel mokry.

Krztusiec rozwija się w przeciągu 5-21 dni i przebiega w trzech fazach, które charakteryzują się zróżnicowanymi objawami.

  • Faza I (nieżytowa) trwa około 2 tygodni, podczas których występuje nieżyt nosa (katar), suchy kaszel z towarzyszącymi dusznościami i świstami, osłabienie, zapalenie spojówek.
  • Faza II (kaszlu napadowego) trwa od 2 do 4 tygodni, którym towarzyszą napady suchego kaszlu przekształcające się w kaszel mokry z odkrztuszaniem zalegającej wydzieliny, mogą towarzyszyć temu nudności lub wymioty. Napady kaszlu nasilają się zwłaszcza w nocy.
  • Faza III (rekonwalescencja) – najdłuższa faza trwająca nawet do 4 miesięcy, w której dochodzi do zmniejszenia napadów kaszlu i polepszenia stanu zdrowia.
Zdrowe Rozwiązania
na inhalacje dla dzieci i dorosłych:
reklama

Do zakażenia bakterią krztuśca dochodzi drogą kropelkową w wyniku kontaktu z osobą chorą, której ślina zawiera aktywne komórki Bordetelli. Poza organizmem żywiciela bakteria bardzo szybko ginie, dlatego mało prawdopodobne jest zakażenie w wyniku użytkowania tych samych przedmiotów np. pościeli czy naczyń.

Krztusiec: przyczyny, objawy, leczenie. Szczepionki na krztusiec w ciąży. Czym jest koklusz?

Krztusiec: leczenie

Jak najszybsze wdrożenie leczenia krztuśca jest bardzo ważne i powinno odbywać się pod kontrolą lekarza. Obecnie stosuje się antybiotyki z grupy makrolidów – azytromycyna lub klarytromycyna (u dzieci poniżej 1. miesiąca życia zaleca się podawanie azytromycyny). Leczenie trwa od 3 do 7 dni. W przypadku nietolerancji lub występowania przeciwwskazań do ich przyjmowania stosuje się inny antybiotyk, którym jest kotrimoksazol (czas terapii 7-14 dni).

Zdrowe Rozwiązania
na suchy kaszel:
reklama

Krztusiec u dzieci

Do końca lat 80. krztusiec najczęściej dotykał dzieci, stanowiąc najczęstszą przyczynę zgonów wśród maluchów poniżej 1. roku życia. Wprowadzenie szczepień ochronnych zmniejszyło ryzyko zachorowań, jednak w dalszym ciągu choroba ta stanowi zagrożenie dla życia dziecka.

Krztusiec u dzieci przebiega w trzech fazach, jednak objawy mogą ograniczać się jedynie do napadowego kaszlu, bezdechów, trudności w oddychaniu oraz uogólnionych drgawek. Są one na tyle niebezpieczne, że wymagają natychmiastowej hospitalizacji. Leczenie dzieci poniżej 6. miesiąca życia odbywa się w szpitalu pod stałą opieką lekarzy. Starsze dzieci mogą przechodzić chorobę w warunkach domowych w zależności od stanu zdrowia i intensywności objawów.

Na zachorowanie najbardziej narażone są dzieci poniżej pierwszego roku życia, których układ odpornościowy cały czas się rozwija.

Zdrowe Rozwiązania
na prawidłowe funkcjonowanie układu odpornościowego:
reklama

W okresie rekonwalescencji oraz po nim, szczególnie u dzieci mogą pojawiać się powikłania:

  • zapalenie płuc,
  • zapalenie oskrzeli,
  • napady drgawkowe,
  • krwawienie do ośrodkowego układu nerwowego,
  • przepuklina brzuszna i pachwinowa,
  • urazy mięśniowo-szkieletowe,
  • wylewy spojówkowe.

Krztusiec u dorosłych

U w pełni zdrowych, dorosłych osób krztusiec zazwyczaj przebiega łagodniej niż u dzieci. Nie występują charakterystyczne fazy choroby, objawy są mniej nasilone, a niekiedy ograniczają się jedynie do kaszlu, który może występować w przebiegu innych chorób – tj. zapalenie oskrzeli, zapalenie płuc lub zapalenie górnych dróg oddechowych. Z tego względu wykrycie krztuśca u osób dorosłych oraz młodzieży jest trudne i bardzo często następuje na późnym etapie choroby. Podstawą do podejrzenia zakażenia pałeczką Bordetella pertussis jest przewlekły kaszel utrzymujący się powyżej 7 dni. Brak jest również powikłań po przebytej chorobie lub nie są one bardzo nasilone.

Najcięższy przebieg choroby oraz niebezpieczne dla zdrowia powikłania występują u osób powyżej 65. roku życia, kiedy to osłabieniu ulegają procesy odpornościowe, a dodatkowo mogą występować choroby współistniejące – cukrzyca, astma oskrzelowa, przewlekła obturacyjna choroba płuc (POChP) czy otyłość.


Lider wśród preparatów do nebulizacji (inhalacji). Redukuje stany zapalne dróg oddechowych. Zawiera ektoinę.

To jest wyrób medyczny. Używaj go zgodnie z instrukcją używania lub etykietą.
NAZWA WYROBU MEDYCZNEGO: Ectodose. ZASTOSOWANIE: Wspomagająco w leczeniu stanów zapalnych oraz objawów chorób układu odechowego - w astmie alergicznej i niealergiczna, zapaleniu oskrzeli, przewlekłej obturacyjnej chorobie płuc. PODMIOT PROWADZĄCY REKLAMĘ: Solinea sp. z o.o. PRODUCENT: bitop AG
reklama

Krztusiec szczepionka: działanie, skuteczność

Pierwsza szczepionka przeciwko krztuścowi została opracowana w latach 30. XX wieku. Do użytku została wprowadzona w 1950 roku, a w Polsce w 1960. Wraz z rozpoczęciem wykonywania szczepień, zauważono wśród dzieci zmniejszoną zachorowalność na koklusz. Obecnie szczepionka przeciwko krztuścowi podawana jest w preparacie skojarzonym z błonicą i tężcem (DTP – Diphtheria-Tetanus-Pertussis), która należy do szczepień obowiązkowych refundowanych przez Narodowy Fundusz Zdrowia.

W szczepionce DTP znajdują się toksoid tężcowy i błoniczy (niezakaźne składniki bakterii) oraz antygeny krztuśca. Podany do organizmu antygen powoduje pobudzenie układu odpornościowego do wytworzenia przeciwciał przeciwko pałeczce krztuśca. W efekcie tworzy się tzw. pamięć immunologiczna.

Szczepienie przeciwko krztuścowi składa się z 4 dawek. Pomiędzy trzema pierwszymi dawkami zaleca się zachować odstęp (6-8 tygodni).

  • Pierwsza dawka – w 2. miesiącu życia;
  • druga dawka – w 3.-4. miesiącu życia;
  • trzecia dawka – w 5.-6. miesiącu życia;
  • czwarta dawka – 16.-18. miesiącu życia.

Szczepienia uzupełniające podaje się w 6. i 14. roku życia. Zaleca się, aby osoby dorosłe przyjmowały dawki przypominające co 10 lat, gdyż wraz z upływem czasu przeciwciała w organizmie zaczynają zanikać.

Krztusiec szczepionka

Szczepionki na krztusiec w ciąży

Krztusiec będący chorobą o niebezpiecznych objawach i powikłaniach, jest szczególnie groźny dla kobiety w ciąży oraz jej nienarodzonego dziecka. W związku ze spadającą wraz z wiekiem liczbą przeciwciał zaleca się wykonywanie szczepienia przeciwko krztuścowi w ciąży między 27. a 36. tygodniem.

Pobudzony układ immunologiczny powoduje wytworzenie dużej ilości przeciwciał, które chronią zarówno matkę, jak i dziecko w pierwszych tygodniach życia (przeciwciała wraz z krwioobiegiem przechodzą przez łożysko).

Levosol tabletki
Levosol tabletki

Lek bez recepty LEVOSOL zawiera substancję czynną – lewodropropizynę o działaniu przeciwkaszlowym i znoszącym skurcz oskrzeli. Wskazany jest w objawowym leczeniu nieproduktywnego (suchego) kaszlu.

To jest lek. Dla bezpieczeństwa stosuj go zgodnie z ulotką dołączoną do opakowania. Nie przekraczaj maksymalnej dawki leku. W przypadku wątpliwości skonsultuj się z lekarzem lub farmaceutą.
NAZWA PRODUKTU LECZNICZEGO: Levosol 60 mg tabletki. SUBSTANCJA CZYNNA: Każda tabletka zawiera 60 mg lewodropropizyny. POSTAĆ FARMACEUTYCZNA: Tabletka. Tabletki koloru białego, okrągłe, obustronnie wypukłe. WSKAZANIA DO STOSOWANIA: Objawowe leczenie nieproduktywnego kaszlu.1 PODMIOT ODPOWIEDZIALNY POSIADAJĄCY POZWOLENIE NA DOPUSZCZENIE DO OBROTU: Solinea Sp. z o.o. Sp. K.; Elizówka 65, 21-003 Ciecierzyn; Tel. 81 463 48 82; Faks 81 463 48 86; e-mail info@solinea.pl. 1Zgodnie z Charakterystyką Produktu Leczniczego Levosol 60 mg tabletki.
reklama

Źródła:

  1. Katarzyna Rosłonkiewicz-Wiechowska – Krztusiec — stara choroba i nowe metody zapobiegania, Forum Medycyny Rodzinnej 2017, tom 11, nr 3, 107–113
  2. Aneta Nitsch-Osuch, Katarzyna Lewtak – Krztusiec u dorosłych, Lekarz POZ 5/2022
  3. Agata Wawrzyniak, Alicja Moes-Wójtowicz, Bolesław Kalicki, Anna Jung – krztusiec – choroba, która nie daje o sobie zapomnieć, Pediatria Medycyny Rodzinnej 2012, 8 (4), p. 335-340
  4. Marta Prygiel, Ewa Mosiej, Aleksandra Anna Zasada – przyczyny wzrostu liczby zachorowań na krztusiec, Postępy mikrobiologii 2020, 59, 1, 11–24.