Co to jest zapalenie płuc? Przyczyny zapalenia płuc
Mianem zapalenia płuc określa się stan zapalny obejmujący pęcherzyki płucne lub tkankę śródmiąższową płuc. Choroba może wystąpić u ludzi w każdym wieku, ale jest szczególnie niebezpieczna dla dzieci oraz pacjentów powyżej 75. roku życia. Zapalenie płuc może być spowodowane przez szereg czynników2, w tym:
- bakterie – za pozaszpitalne zapalenie płuc odpowiada m.in. Streptococcus pneumoniae (nawet w 50% przypadków), Haemophilus influenzae czy Chlamydophila pneumoniae;
- wirusy – zapalenie płuc wywołane zakażeniem wirusowym zdarza się średnio u jednego na siedmiu pacjentów. Do głównych winowajców zalicza się rhinowirusy, wirusy grypy, paragrypy lub wirus RSV;
- grzyby – zakażenie o podłożu mikologicznym to rzadkość, zdarza się ono głównie u pacjentów o obniżonej odporności. Grzyby wywołujące zapalenie płuc to m.in. Histoplasma capsulatum;
- pasożyty – niektóre pasożyty, jak np. węgorek jelitowy lub glista ludzka mogą przyczynić się do wystąpienia u osoby zakażonej objawów zapalenia płuc.
Należy podkreślić, że zapalenie płuc (zwłaszcza wywołane przez bakterie oraz wirusy) jest chorobą zakaźną, dlatego w okresie występowania objawów należy zadbać o autoizolację od otoczenia. Zwiększenie liczby zachorowań następuje przede wszystkim w okresach wzmożonej aktywności patogenów i obniżonej odporności – na przełomie jesieni i zimy oraz zimy i wiosny. Zaraźliwe zapalenie płuc pozostaje niebezpieczne przez okres 2-3 tygodni.
Wspomaga odbudowę mikroflory jelitowej np. po infekcjach, po antybiotykoterapii, podczas podróży do...
Wspiera prawidłowe funkcjonowanie układu odpornościowego, a także uzupełnienia codzienną dietę w sel...
Wspomaga prawidłowe działanie układu odpornościowego.
Wspiera prawidłowe funkcjonowanie układu odpornościowego. Zawiera Miód Manuka uzyskiwany z nektaru k...
Na wzmocnienie odporności. Zawiera beta-glukan.
Wsparcie układu odpornościowego, odbudowy mikroflory jelitowej oraz regeneracji nabłonka jelitowego...
Stan zapalny może objąć zarówno jedno płuco (lewe lub prawe), jak i oba. Nieleczone obustronne zapalenie płuc może wywołać rozległe spustoszenie w organizmie i stanowi jedno ze wskazań do hospitalizacji pacjenta. Nasilenie objawów przy obustronnym zapaleniu płuc będzie większe niż w przypadku choroby obejmującej wyłącznie jeden płat organu.
Jak rozpoznać zapalenie płuc?
Zapalenie płuc może objawiać się na wiele sposobów. Do symptomów, na które należy zwrócić uwagę, należą m.in.:
- kaszel;
- wysoka gorączka;
- wyraźnie odczuwalne dreszcze;
- ból głowy, stawów i mięśni;
- utrata apetytu;
- uczucie zmęczenia i ogólnego rozbicia.
Niekiedy u chorych pojawiają się oznaki choroby ze strony układu pokarmowego, np. wymioty, nudności. Objawem charakterystycznym u dzieci są trudności w oddychaniu.
Częstotliwość występowania poszczególnych objawów u pacjentów może być różna, podobnie jak ich intensywność. W przypadku podejrzenia wystąpienia stanu zapalnego należy jak najszybciej udać się do lekarza internisty albo pulmonologa, który zleci właściwą diagnostykę. Typowe badania, które pomagają wykryć zapalenie płuc to obrazowe badanie RTG klatki piersiowej, a także mikrobiologiczne badania posiewowe.
Prawidłowe postawienie diagnozy wymaga wykluczenia szeregu innych chorób, w tym przewlekłej choroby obturacyjnej (tzw. POChP), zatorowości płucnej czy astmy oskrzelowej.
Lider wśród preparatów do nebulizacji (inhalacji). Zawiera ektoinę. Wspomaga leczenie stanów zapalny...
Podczas inhalacji intensywnie nawilża i łagodzi stany zapalne dróg oddechowych.
Rozrzedza gęsty i lepki śluz dzięki fizycznemu i mechanicznemu działaniu zawartych w nim składników...
Przeznaczony do nebulizacji w celu poprawienia komfortu oddychania. Intensywnie nawilża.
3% roztwór soli przeznaczony do nebulizacji, w celu poprawienia komfortu oddychania. Udrożnia.
0,9% roztwór soli fizjologicznej o szerokim zastosowaniu.
Roztwór do inhalacji, zmniejsza mokry kaszel i gęsty katar. Udrożnia i nawilża.
Jak skutecznie leczyć zapalenie płuc? Co na zapalenie płuc
Sposób leczenia zapalenia płuc jest silnie związany z przyczyną choroby3. W przypadku etiologii bakteryjnej wyborem pierwszego rzutu zwykle są antybiotyki, np. amoksycylina, doksycyklina albo makrolidy. W leczeniu szpitalnym stosuje się m.in. nowoczesne cefalosporyny.
Wirusowe zapalenie płuc wymaga podania takich substancji, jak zanamiwir czy oseltamiwir, a także amantadyny lub rymantadyny. Odradza się sięganie po kortykosteroidy ze względu na ich niską skuteczność i wysokie ryzyko potencjalnych skutków ubocznych.
Co robić po zapaleniu płuc, aby uniknąć powikłań?
W codziennym życiu można wprowadzić szereg zmian w ramach profilaktyki, aby zmniejszyć ryzyko wystąpienia zapalenia płuc. Amerykańskie Centrum Kontroli i Zapobiegania Chorób zaleca coroczne przyjmowanie szczepionek przeciwko grypie. Warto jednak pamiętać, że wirus grypy ewoluuje bardzo szybko (co jest przyczyną corocznego powtarzania szczepienia), więc szczepionki są skutecznie przez relatywnie krótki czas, a jednocześnie nie pozostają obojętne dla organizmu. Strategię częstego szczepienia trudno ocenić w sposób jednoznaczny. Grypa jest też zaledwie jedną z wielu chorób, której powikłaniem może być bezpośrednio zapalenie płuc.
Warto rozważyć również rzucenie palenia oraz wzmocnienie naturalnej odporności organizmu poprzez zbilansowanie diety i aktywność fizyczną. Okresowe zaburzenia odporności są jednym z głównych czynników ryzyka zapadalności na zapalenie płuc.
Objawów zapalenia płuc nigdy nie należy lekceważyć, ponieważ choroba może doprowadzić do groźnych dla zdrowia powikłań, jak zespół ostrej niewydolności oddechowej (ARDS), zarostowe zapalenie oskrzelików, a nawet sepsa lub zawał mięśnia sercowego.
Źródła:
- Ruuskanen O., Lahti E., Jennings L. C., Murdoch R. D., Viral pneumonia, The Lancet, Volume 77, DOI: https://doi.org/10.1016/S0140-6736(10)61459-6
- Febbo J, Revels J, Ketai L. Viral Pneumonias. Radiol Clin North Am. 2022;60(3):383-397. doi:10.1016/j.rcl.2022.01.010;
- Torres A, Cilloniz C, Niederman MS, et al. Pneumonia. Nat Rev Dis Primers. 2021;7(1):25. Published 2021 Apr 8. doi:10.1038/s41572-021-00259-0.