- Półpasiec to choroba zakaźna wywołana przez wirus Varicella zoster (VZV).
- Objawy półpaśca to: ból, przeczulica, osłabienie, wysypka z pęcherzykami, rumień, nerwobóle.
- Jak wygląda półpasiec? Najbardziej widoczny objaw półpaśca to wysypka jednostronna z pęcherzykami, które przekształcają się w strupki.
- Półpasiec u dzieci występuje rzadko – częściej dotyka dorosłych.
- Czy półpasiec jest zaraźliwy? Tak, do momentu zagojenia pęcherzyków.
- Jak zadbać o odporność w sezonie chorobowym? Najlepsze podpowiedzi znajdziesz na Zdrowych Rozwiązaniach >>>
Lek bez recepty INUPRIN zawiera jako substancję czynną inozyny pranobeks, która wykazuje działanie przeciwwirusowe i pobudzające czynność układu odpornościowego.
Półpasiec – czym jest?
Wirus Varicella zoster powoduje rozwój ospy wietrznej, na którą chorują głównie dzieci. Jej przechorowanie daje odporność na całe życie. Jednakże warto pamiętać o tym, że wirus pozostaje w organizmie w stanie uśpienia i w okresie dorosłości może zaatakować ponownie – pod postacią półpaśca.
Wirus odpowiedzialny za zakażenie półpaścem zlokalizowany jest w zwojach nerwów czuciowych rdzenia kręgowego i nerwów czaszkowych. Do ponownej aktywacji dochodzi najczęściej na skutek spadku odporności np. w trakcie leczenia immunosupresyjnego, zakażenia HIV, a nawet silniejszego przeziębienia.
Na ogół na kilka dni (3-4) przed pojawieniem się głównych objawów chory doświadcza pewnych zwiastunów – bólu o różnym stopniu natężenia i charakterze. Może pojawić się także przeczulica, ból głowy, a także pogorszenie samopoczucia.
Półpasiec przyczyny
Półpaśca wywołuje wspomniany wirus VZV, a czynnikami ryzyka rozwoju choroby, mogącymi zwiększać prawdopodobieństwo jej wystąpienia, są:
- wiek powyżej 50. roku życia,
- stan po przeszczepach,
- przyjmowanie chemioterapii,
- infekcja górnych dróg oddechowych,
- nosicielstwo HIV lub AIDS.
Półpasiec jest znacznie mniej zaraźliwy niż ospa wietrzna, a do zakażenia może dojść aż do momentu zagojenia się (wyschnięcia) skórnych wykwitów. Osoba, która dotychczas nie chorowała na ospę wietrzną, wykazuje większe ryzyko zakażenia po bezpośrednim kontakcie z wydzieliną z pęcherzyków. Należy jednak podkreślić, że wirus jest wrażliwy na wysokie temperatury i nie utrzymuje się długo na powierzchniach, np. ubraniach.
Wspomaga odbudowę mikroflory jelitowej np. po infekcjach, po antybiotykoterapii, podczas podróży do...
Wspiera prawidłowe funkcjonowanie układu odpornościowego, a także uzupełnienia codzienną dietę w sel...
Wspomaga prawidłowe działanie układu odpornościowego.
Wspiera prawidłowe funkcjonowanie układu odpornościowego. Zawiera Miód Manuka uzyskiwany z nektaru k...
Na wzmocnienie odporności. Zawiera beta-glukan.
Wsparcie układu odpornościowego, odbudowy mikroflory jelitowej oraz regeneracji nabłonka jelitowego...
Objawy półpaśca
Pierwsze objawy półpaśca nie są charakterystyczne, dlatego bardzo łatwo jest pomylić je ze zwykłą infekcją. Niepokojącymi zwiastunami są m.in.:
- ogólnie osłabienie organizmu,
- ból gardła lub głowy,
- podwyższona temperatura ciała lub gorączka,
- dreszcze,
- nadwrażliwość na światło,
- swędzenie, drętwienie skóry,
- uczucie ciągłego zmęczenia.
Po kilku dniach dochodzi do pojawienia się bardziej typowych objawów półpaśca, takich jak:
- zmiany skórne – wysypka z pęcherzykami wypełnionymi białą wydzieliną. Początkowo obejmuje niewielkie obszary skóry, jednak z czasem się rozrasta. Po ok. 10 dniach wysypka ma postać krostek, jednak z czasem zasycha i tworzy strupki;
- rumień;
- nerwobóle.
Zmiany skórne pojawiają się w większości przypadków na plecach, w rzadszych przypadkach na nodze, ręce lub twarzy. Typowe dla półpaśca jest to (i stąd też nazwa choroby), że wysypka znajduje się po jednej stronie ciała.
Łagodzi i redukuje dyskomfort powodowany przez podrażnioną i uszkodzoną skórę, zmniejszając reakcje zapalne oraz wspierając regenerację.
Rozpoznanie półpaśca
Diagnostyka półpaśca nie stanowi dla lekarzy większego problemu. Rozpoznanie opiera się na przeprowadzeniu wywiadu lekarskiego, a także obserwacji charakterystycznych objawów skórnych. Jedną z najważniejszych informacji jest występowanie wysypki po jednej stronie ciała.
W momencie, gdy sytuacja wydaje się bardziej skomplikowana, a symptomy półpaśca mało specyficzne, należy wykonać badania laboratoryjne. Aktywną chorobę można potwierdzić dzięki oznaczeniu przeciwciał klasy IgM, świadczących o reaktywacji wirusa. Z kolei obecność przeciwciał IgG ma miejsce w przypadku przechorowania ospy wietrznej lub po szczepieniu.
Półpasiec leczenie
Farmakologiczne leczenie półpaśca polega na podawaniu leków przeciwwirusowych. Najpopularniejszą substancją aktywną jest acyklowir, który nie tylko hamuje namnażanie się drobnoustroju, ale i łagodzi objawy zakażenia. Dodatkowo pacjentom rekomenduje się również przyjmowanie środków przeciwbólowych, np. paracetamolu, ibuprofenu.
Dextin jest lekiem przeciwbólowym z grupy niesteroidowych leków przeciwzapalnych (NLPZ). Jest stosowany do krótkotrwałego, objawowego leczenia ostrego bólu o nasileniu łagodnym do umiarkowanego, np. ostrego bólu mięśni lub stawów, bolesnego miesiączkowania, bólu zębów. Lek Dextin jest przeznaczony do stosowania u osób dorosłych. Roztwór do ustny, można przyjąć bezpośrednio z saszetki lub po wymieszaniu zawartości saszetki w szklance wody
W celu złagodzenia wysypki skórnej stosuje się specjalistyczne maści lub płyny o działaniu odkażającym.
Ponadto, chory na półpaśca nie powinien zapominać o:
- odpoczynku – w większości przypadków częste wychodzenie z domu w trakcie trwania choroby nie jest zalecane (co jest także związane z możliwością zakażenia innych osób);
- rezygnacji z długich kąpieli – zachowanie odpowiedniej higieny jest kluczowe, jednakże konieczne jest zaopatrzenie się w specjalistyczne płyny i żele do mycia ciała;
- częstej zmianie pościeli i ręczników.
Osoby z upośledzeniem funkcjonowania układu odpornościowego powinny zostać objęte hospitalizacją.
Suchy spray z jonami srebra na rany, otarcia, niewielkie oparzenia, skaleczenia skóry. Przyśpiesza gojenie, łagodzi i koi.
Powikłania po półpaścu
Osoby, których układ odpornościowy funkcjonuje w sposób prawidłowy, na ogół nie doświadczają powikłań po przejściu półpaśca. Niemniej jednak ryzyko ich rozwoju zwiększa się wraz z wiekiem chorego.
W ciężkich przypadkach powikłaniami po półpaścu mogą być:
- nerwoból – może utrzymywać się od kilku miesięcy do nawet kilku lat,
- zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych,
- porażenie nerwów obwodowych,
- udary mózgu,
- porażenia nerwu twarzowego,
- jednostronna utrata słuchu,
- upośledzenie wzroku,
- trwałe blizny na skórze.
Półpasiec w ciąży
Kobiety, które były szczepione na ospę wietrzną lub przechodziły chorobę w dzieciństwie, są chronione przed rozwojem półpaśca. Bardzo rzadko dochodzi do reaktywacji wirusa w wieku rozrodczym.
Wirus półpaśca przenika przez łożysko i może powodować upośledzenie rozwoju płodu, a zwłaszcza układu moczowego, wzroku i kończyn. Najniebezpieczniejsze jest zakażenie w trakcie trwania 1. trymestru ciąży oraz przed samym porodem. W związku z tym zaobserwowanie u siebie objawów mogących świadczyć o infekcji wirusem Varicella zoster powinno skłonić ciężarną do pilnej konsultacji z ginekologiem.
Półpasiec u dzieci
Zakażenie półpaścem u dzieci należy do rzadkości. Jest to związane z faktem, że do reaktywacji wirusa dochodzi najczęściej w wieku dorosłym. Czasami jednak możliwe jest występowanie półpaśca u małego dziecka, zwłaszcza gdy jego matka przechodziła chorobę w okresie ciąży.
Wspomaga odbudowę mikroflory jelitowej np. po infekcjach, po antybiotykoterapii, podczas podróży do...
Wspiera prawidłowe funkcjonowanie układu odpornościowego, a także uzupełnienia codzienną dietę w sel...
Wspomaga prawidłowe działanie układu odpornościowego.
Wspiera prawidłowe funkcjonowanie układu odpornościowego. Zawiera Miód Manuka uzyskiwany z nektaru k...
Na wzmocnienie odporności. Zawiera beta-glukan.
Wsparcie układu odpornościowego, odbudowy mikroflory jelitowej oraz regeneracji nabłonka jelitowego...
Źródła:
- Ł. K. Wysoczański, A. Rosner-Tenerowicz, A. Zimmer i in. Ospa wietrzna i półpasiec u kobiet w ciąży i połogu. “Varia Medica”, nr 3, 2019.
- M. M. Bujnowska-Fedak i P. Węgierek. Pacjent z półpaścem w praktyce lekarza rodzinnego, “Wybrane Problemy Kliniczne”, nr 2, 2018.
- C. Tommasi i J. Breuer. The Biology of Varicella-Zoster Virus Replication in the Skin. “Viruses”, nr 5, 2022.
- P.G.E. Kennedy i A.A. Gershon. Clinical Features of Varicella-Zoster Virus Infection. “Viruses”, nr 11, 2018.