Kiedy katar staje się przewlekły?
W zależności od czasu trwania wyróżnia się:
- ostry nieżyt nosa – najczęściej wynika z infekcji wirusowej. Jeśli ogranicza się tylko do błony śluzowej nosa, to trwa tylko kilka dni. Jednak czasem infekcja przechodzi na zatoki i wtedy może utrzymywać się dłużej;
- podostry nieżyt nosa – nazywany jest też ostrym powirusowym zapaleniem nosa i zatok. Objawy utrzymują się 8-12 tygodni;
- przewlekły nieżyt nosa – stan zapalny utrzymuje się dłużej niż 12 tygodni. Zazwyczaj jego przyczyną nie jest infekcja. Jeśli więc masz katar nieprzerwanie od 3 miesięcy, warto rozpocząć głębszą diagnostykę.
Nieżyt nosa – objawy
Rozpoznanie nieżytu nosa opiera się na stwierdzeniu obecności co najmniej 2 objawów. W zależności od przyczyny będą się one nieco różnić, ale najczęściej pojawiają się:
- niedrożność nosa,
- wodnisty, lejący się katar,
- zalegający, gęsty katar,
- ból głowy,
- ból i obrzęk twarzy,
- pogorszenie węchu,
- ból lub ucisk ucha,
- osłabienie, zmęczenie.
Rodzaje przewlekłego nieżytu nosa
Przyczyn przewlekłego nieżytu nosa jest całkiem sporo. Niektóre są przejściowe, inne sezonowe, a jeszcze inne fizjologiczne. Spójrz na przykładowe rodzaje przewlekłego kataru:
- alergiczny nieżyt nosa – to najczęstsza przyczyna przewlekłego kataru. Towarzyszy mu zwykle świąd, kichanie, łzawienie, a objawy zwykle występują sezonowo;
- naczynioruchowy nieżyt nosa – wynika z nadmiernej reakcji błony śluzowej nosa na różne bodźce, ale czynnik wywołujący może być trudny do ustalenia. To np. ostre zapachy, różnice temperatur, zmiany ciśnienia, pikantne jedzenie czy alkohol. Jedynym pewnym sposobem diagnozy jest wykluczenie innych przyczyn;
- polekowy nieżyt nosa – rozwija się w wyniku nadużywania kropli na katar obkurczających śluzówkę, np. z ksylometazoliną. Błona śluzowa nosa jest tak wyschnięta, że często towarzyszą mu krwawienia;
- hormonalny nieżyt nosa – jego przyczyną są wahania hormonalne w ciąży, w trakcie cyklu miesiączkowego czy wynikające z niedoczynności tarczycy.

Jak leczyć przewlekły katar?
Przede wszystkim trzeba ustalić przyczynę przewlekłego kataru – dzięki temu będzie możliwe dobranie leczenia precyzyjnie pod nią. W tym celu skontaktuj się z lekarzem, wraz z którym ustalisz dalszą diagnostykę. W jaki sposób możesz w międzyczasie radzić sobie z przewlekłym katarem? Zastosuj metody, które są bezpieczne nawet przy długotrwałym stosowaniu.
Inhalacje na przewlekły nieżyt nosa
Inhalacje możesz wykorzystać do:
- nawilżania błony śluzowej nosa i zatok,
- łagodzenia objawów alergicznego nieżytu nosa,
- zmniejszania obrzęku śluzówki,
- rozrzedzania zalegającej w zatokach wydzieliny,
- stabilizacji i wzmacniania ochrony komórek błony śluzowej.
Podstawowym roztworem do inhalacji jest 0,9% NaCl, czyli sól fizjologiczna. Służy ona do nawilżania i oczyszczania zarówno górnych, jak i dolnych dróg oddechowych. Natomiast jeśli masz problem z zalegającą w nosie i zatokach gęstą wydzieliną, do inhalacji wybierz hipertoniczny roztwór soli o stężeniu 1,5-3%.
Roztwór chlorku sodu może być wzbogacony w dodatkowe substancje, które wzmacniają lub uzupełniają jego działanie, np.:
- kwas hialuronowy – silnie wiąże wodę, a jednocześnie przylega do śluzówki, dzięki czemu zapewnia jej trwałe nawilżenie. Jego dodatek może pomóc przy przewlekłym katarze, któremu towarzyszy wysuszenie błony śluzowej;
- ektoina – świetnie sprawdzi się w przypadku alergicznego nieżytu nosa. To składnik naturalny, który wiąże wodę podobnie jak kwas hialuronowy. Oprócz tego stabilizuje komórki błony śluzowej nosa i zatok oraz wzmacnia ich ochronę przed patogenami. Wycisza też stan zapalny, więc łagodzi objawy alergii;
- N-acetylocysteina – to substancja, która pomoże pozbyć się gęstego śluzu zalegającego w nosie i zatokach. Rozrywa ona wiązania, które utrzymują lepką konsystencję wydzieliny, dzięki czemu łatwiej możesz oczyścić z niej zatoki.

Rozrzedza gęsty i lepki śluz dzięki fizycznemu i mechanicznemu działaniu zawartych w nim składników. Do zakraplania i nebulizacji, z N-acetylocysteiną i hipertonicznym roztwor...
Spraye łagodzące objawy przewlekłego nieżytu nosa
Przy wolno ustępującym nieżycie nosa nie stosuj preparatów obkurczających śluzówkę z ksylo- lub oksymetazoliną. Są bezpieczne jedynie przez 5-7 dni, w przypadku ostrych objawów. Po tym czasie mogą nawet uzależnić – przesuszają błonę śluzową i wywołują polekowy nieżyt nosa, przy którym ponownie sięga się po te krople, wpadając w błędne koło.
Co w takim razie można zastosować zamiast nich? Do codziennej higieny i pielęgnacji nosa skorzystaj z wody morskiej.

Spray do nosa – woda morska z ektoiną w formie delikatnej mgiełki. Oczyszcza jamę nosową i ułatwia swobodne oddychanie.
Spraye łagodzące objawy przewlekłego nieżytu nosa mają w składzie chlorek sodu. Tutaj również jest kilka wariantów do wyboru, ponieważ może ona zawierać dodatek ektoiny czy N-acetylocysteiny. Rodzaj preparatu dobierz do swoich objawów. W przypadku przewlekłego nieżytu nosa większą skuteczność w badaniach wykazały bardziej stężone (hipertoniczne) roztwory NaCl.

Hipertoniczny spray do nosa z ektoiną. Łagodzi stany zapalne podrażnionej śluzówki nosa i zatok, udrażnia i nawilża. Nie wywołuje efektu przyzwyczajenia.
N-acetylocysteina to substancja, która sprawdzi się w łagodzeniu objawów zarówno ostrego, jak i podostrego oraz przewlekłego nieżytu nosa. Zarówno w postaci inhalacji, jak i aerozolu do nosa zaleca się jej stosowanie przez maksymalnie 10 dni z rzędu. Po tym czasie warto zrobić sobie tydzień przerwy, a następnie można powtórzyć kurację. N-acetylocysteina to pochodna aminokwasu siarkowego. Dlatego podczas jej stosowania możesz wyczuć charakterystyczny zapach siarki.

Upłynnia gęstą i zalegającą wydzielinę. Udrożnia nos i zatoki. Spray z N-acetylocysteiną i hipertonicznym roztworem chlorku sodu.
Objawy nieżytu nosa możesz złagodzić, dbając o swoje otoczenie. Często wietrz pomieszczenia, w których przebywasz. Zadbaj też o właściwą wilgotność powietrza, która drastycznie spada w sezonie zimowym. Najlepszym rozwiązaniem jest profesjonalny nawilżacz, ale sprawdzi się także mokry ręcznik umieszczony na rozgrzanym kaloryferze. Przewlekły nieżyt nosa może ciągnąć się miesiącami, a nawet latami. Dlatego, jeśli od dłuższego czasu męczy Cię katar, wybierz się do lekarza i wspólnie poszukajcie przyczyny nieżytu nosa.
Źródła:
- Fornal, R., Kurzawa, R., Błażowski, Ł., & Sak, I. (2015). Nieżyt nosa – najważniejsze fenotypy i endotypy oraz zasady leczenia. Alergia Astma Immunologia, 20(4).
- Wachnicka-Bąk, A., Lipińska-Opałka, A., Będzichowska, A., Kalicki, B., & Jung, A. (2014). Zapalenie błony śluzowej nosa i zatok przynosowych – jedno z najczęstszych zakażeń górnych dróg oddechowych. Pediatria i Medycyna Rodzinna, 10(1): 25-31.
- Eichel, A., Bilstein, A., Werkhäuser, N., & Mösges, R. (2014). Meta-analysis of the efficacy of ectoine nasal spray in patients with allergic rhinoconjunctivitis. Journal of allergy, 2014.
- Čulig, J., Leppée, M., Včeva, A., & Djanic, D. (2010). Efficiency of hypertonic and isotonic seawater solutions in chronic rhinosinusitis. Medicinski Glasnik, 7(2), 116-123.
- Mrówka-Kata, K., Kata, D., Namysłowski, G., Banert, K., Mrówka-Kata, P. N., & Namysłowski, P. (2010). Miejsce leków mukolitycznych w leczeniu schorzeń górnych dróg oddechowych. Forum Medycyny Rodzinnej, 4(1): 59-64.
















