- Serotonina, nazywana „hormonem szczęścia”, to neuroprzekaźnik odpowiedzialny za regulację nastroju, snu, apetytu, a także funkcje jelitowe i krzepnięcie krwi.
- Jest syntetyzowana z aminokwasu tryptofanu, który dostarczany jest do organizmu z pożywieniem.
- Niedobór serotoniny może prowadzić do objawów takich jak depresja, lęki, bezsenność, problemy z pamięcią, impulsywność oraz zwiększony apetyt na węglowodany.
- Produkcja serotoniny wymaga odpowiednich kofaktorów, w tym witamin z grupy B, witaminy D, C oraz minerałów takich jak magnez i żelazo.
- Chcesz wiedzieć, jak działa nasze ciało i co zrobić, by było w dobrej formie? Sprawdź na stronie głównej Zdrowych Rozwiązań >>>
Czym jest serotonina?
Serotonina, inaczej 5-hydroksytryptamina (5-HT), jest jednym z głównych neuroprzekaźników. Jej bezpośrednim prekursorem jest L-tryptofan, który jest dostarczany do organizmu wraz z pożywieniem. Jego bogatym źródłem jest m.in. tuńczyk, dorsz, chude mięsa, sery, mleko, banany, awokado, produkty sojowe, a także pestki dyni.
Synteza serotoniny ma miejsce głównie w błonie śluzowej przewodu pokarmowego i ośrodkowym układzie nerwowym. Nieznaczna ilość tego aminokwasu znajduje się również w płytkach krwi.
W organizmie człowieka serotonina pełni wiele funkcji. Większości z nas hormon ten kojarzy się przede wszystkim ze szczęściem. Jednakże warto wiedzieć o tym, że na regulacji nastroju jego rola się nie kończy.
Czego potrzeba do produkcji serotoniny?
Jak już wcześniej wspomnieliśmy, serotonina produkowana jest z tryptofanu. Jednakże to niejedyna substancja, która zaangażowana jest w produkcję tego hormonu. Liczne badania naukowe wykazały, że enzymy odpowiedzialne za syntezę serotoniny potrzebują dodatkowego wsparcia ze strony niektórych witamin i minerałów. Mowa wówczas o tzw. kofaktorach, czyli związkach chemicznych, które są niezbędne do uruchamiania reakcji enzymatycznych.
Rolę kofaktorów w produkcji serotoniny odgrywają:
- witamina B3, czyli niacyna,
- lit, który zwiększa poziom tryptofanu w mózgu,
- kwas foliowy, czyli witamina B9,
- witamina C, czyli kwas askorbinowy,
- witamina D3,
- witamina B6,
- magnez,
- żelazo.
Wszystkie wymienione wyżej witaminy i pierwiastki można dostarczyć do organizmu wraz z dietą lub za pomocą odpowiednio dobranej suplementacji.
Wsparcie w problemach ze słuchem, zwłaszcza szumów usznych. Ułatwia zasypianie. Kompleksowe połączen...
Wspomaga utrzymanie prawidłowego widzenia i chroni komórki przed stresem oksydacyjnym. Zawiera innow...
Wspiera prawidłowe funkcjonowanie układu nerwowego.
Wspomaga prawidłowe funkcjonowanie kości, mięśni i układu nerwowego. Uzupełnia niedobór witamin D₁...
Preparat stosowany w przypadku choroby zwyrodnieniowej stawów, reumatoidalnego oraz łuszczycowego za...
Dla dorosłych i dzieci od 1. dnia życia. DHA z alg i witamina D – dla mamy i dziecka – wspomagają pr...
Wspomaga prawidłowe funkcjonowanie naczyń krwionośnych. Zawiera: ekstrakt z ruszczyka kolczastego, e...
Dostarcza substancje wspomagające procesy odbudowy uszkodzonych nerwów, monofosforan urydyny, witami...
Uzupełnia codzienną dietę w składniki odżywcze, które wspomagają utrzymanie prawidłowego widzenia i...
Rola serotoniny w organizmie
Serotonina to neuroprzekaźnik, który pełni w organizmie przede wszystkim funkcję regulacyjną. Prawidłowe stężenie serotoniny warunkuje fizjologiczne działanie nie tylko ośrodkowego układu nerwowego, układu pokarmowego, ale także mięśni. Co więcej, hormon ten współpracuje z innymi związkami, w tym melatoniną i dopaminą.
Serotonina jest odpowiedzialna za:
- prawidłową pracę jelit – nasila motorykę (perystaltykę) przewodu pokarmowego i zmniejsza wydzielanie kwasu solnego w żołądku,
- regulację procesu krzepnięcia krwi,
- utrzymywanie prawidłowej temperatury ciała,
- prawidłowe zachodzenie proliferacji osteoblastów, co stanowi dobrą profilaktykę osteoporozy,
- przygotowanie organizmu do snu i regeneracji nocnej,
- kontrolowanie apetytu,
- warunkowanie libido,
- regulację częstotliwości oddechu.
Zarówno nadmiar, jak i niedobór serotoniny może być przyczyną wielu schorzeń. Zaburzenia wydzielania serotoniny najczęściej dotyczą jej niedoboru. Jest to sytuacja, gdy zapotrzebowanie organizmu na ten hormon znacznie przewyższa możliwości produkcyjne.
Poziom serotoniny w organizmie można zbadać dzięki analizie krwi lub moczu. Zakresy referencyjne mieszczą się w przedziale od 101 ng/ml do 283 ng/ml. Warto jednak pamiętać, że nie zaleca się badania stężenia tego hormonu w przypadku depresji. Uzasadnienie ma miejsce jedynie w przypadku podejrzenia endokrynnego guza jelita cienkiego.
Niedobór serotoniny
Przyczyn niedoboru serotoniny może być wiele. W większości przypadków powodem jest źle dobrana dieta, czyli taka, która nie dostarcza odpowiedniej ilości tryptofanu. Kluczowy jest także niedobór witaminy D i z grupy B. Innym możliwym scenariuszem jest niewystarczająca ilość receptorów serotoninergicznych w mózgu.
Niedobór serotoniny może prowadzić do:
- wahania nastroju, w tym lęków, a nawet stanów depresyjnych,
- zaburzenia rytmu snu, w tym bezsenności,
- zwiększonego apetytu na produkty słodkie, bogate w węglowodany,
- wykształcenia się zachowań impulsywnych,
- problemów z funkcjami kognitywnymi, w tym pamięcią,
- nudności.
Jak naturalnie zwiększyć poziom serotoniny? Kluczem do zachowania równowagi hormonalnej jest przede wszystkim dieta i szeroko pojęta higiena ośrodkowego układu nerwowego.
Dostarcza substancje wspomagające procesy odbudowy uszkodzonych nerwów, monofosforan urydyny, witaminy z grupy B – B₁, B₆, B₁₂, a także kwas foliowy.
Należy zwrócić uwagę na jakość i ilość snu, systematyczną aktywność fizyczną, a także ekspozycję na światło słoneczne.
Na rynku farmaceutycznym dostępnych jest wiele leków, w tym głównie tabletek, które wpływają na zwiększenie poziomu serotoniny w organizmie. Zalicza się do nich:
- SSRI – selektywne inhibitory zwrotnego wychwytu serotoniny,
- inhibitory monoaminooksydazy,
- SNRI – inhibitory zwrotnego wychwytu serotoniny i noradrenaliny,
- trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne,
- inhibitory wychwytu zwrotnego noradrenaliny.
Nadmiar serotoniny
Nie tylko niedobór serotoniny może być szkodliwy dla zdrowia. W przypadku zwiększonego stężenia tego hormonu często pojawia się tzw. zespół serotoninowy. Jest to zaburzenie, którego najczęstszą przyczyną jest spożywanie zbyt dużej ilości leków, które wpływają na podwyższony poziom serotoniny w organizmie. Nadmiar neuroprzekaźnika obserwuje się również w niektórych nowotworach, w tym rakowiakach, lokalizujących się głównie w jelicie cienkim, oskrzelach, wyrostku robaczkowym i okrężnicy.
Do zespołu serotoninowego może dojść, gdy łączy się leki o działaniu antydepresyjnym z m.in. niektórymi lekami przeciwbólowymi, lekami na migrenę, przeznaczonymi do łagodzenia objawów przeziębienia i grypy, antybiotyków z linezolidem czy też preparatami na nudności.
Nadmiar serotoniny może prowadzić do:
- biegunek,
- nadciśnienia tętniczego krwi,
- wzrostu temperatury ciała,
- tachykardii,
- dreszczy,
- bólu głowy,
- rozszerzenia źrenic.
Wspiera prawidłowe funkcjonowanie układu nerwowego.
Wspiera pamięć i koncentrację, usprawnia procesy uczenia się. Zawiera olej z ryb i olej z wiesiołka...
Wspiera funkcjonowanie układu nerwowego, pomaga w redukcji zmęczenia, skraca czas potrzebny na zaśni...
Zapewnia kompleksowe wsparcie obwodowego układu nerwowego. Zawiera innowacyjne składniki: acetylo-L...
Polecany przy zaburzeniach funkcji poznawczych, demencji starczej, trudnościach w zapamiętywaniu, po...
Preparat zalecany w celu uzupełnienia codziennej diety w kwas alfa-liponowy.
Wspomaga prawidłowe funkcjonowanie kości, mięśni i układu nerwowego. Uzupełnia niedobór witamin D₁...
Uzupełnia codzienną dietę w palmitoiloetanoloamid (PEA) oraz witaminy z grupy B (B1, B6, B12).
Nuclistim wspiera prawidłowe funkcjonowanie układu nerwowego. Dzięki wysokiej zawartości składników...
Źródła:
- Kim DY, Camilleri M., Serotonin: a mediator of the brain-gut connection., Am. J. Gastroenterol, 2000.
- Bojarski A.. Potencjał terapeutyczny receptora serotoninowego 5-HT7. Nowe ligandy i badania modelowania molekularnego, Postępy Polskiej Medycyny i Farmacji, 2012.
- Tokarski K., Kusek M., Sowa J., Bobula B., Receptory 5-HT7 a patofizjologia chorób afektywnych i działanie leków przeciwdepresyjnych, Postępy Hig Med Dosw, 2014.