Wsparcie układu odpornościowego, odbudowy mikroflory jelitowej oraz regeneracji nabłonka jelitowego dzięki składnikom pochodzenia naturalnego. Zawiera nukleotydy, fukoidan, cy...
Co to jest SIBO?
Zespół rozrostu bakteryjnego jelita cienkiego (ang. small intestinal bacterial overgrowth, SIBO) to termin, który słychać coraz częściej. Pytanie: co się pod nim kryje?
SIBO definiuje się jako zespół kliniczny objawów ze strony układu pokarmowego, których przyczyną jest nadmierna ilość bakterii w jelicie cienkim. U zdrowego człowieka występują w nim głównie bakterie tlenowe oraz względnie beztlenowe (np. Enterococcus), ale w niewielkich ilościach. Problem pojawia się, gdy jelito cienkie jest kolonizowane przez nadmierną ilość bakterii, które z reguły występują w jelicie grubym. Nie są one patogenne, ale jeśli pojawią się w niewłaściwym odcinku układu pokarmowego, stają się przyczyną nieprzyjemnych dolegliwości.
Najczęstsze objawy SIBO to:
- biegunki lub zaparcia,
- nadmierne gazy,
- wzdęcia i bóle brzucha,
- odbijanie,
- nudności.
Nie są to bardzo charakterystyczne objawy. Niektórzy dopatrują się ich przyczyn w przejedzeniu się, zjedzeniu czegoś nieświeżego czy niezdrowego itp. Jednak, jeśli utrzymują się przez dłuższy czas, powinny wzbudzić Twoje zainteresowanie. Zaleca się, aby skonsultować je ze specjalistą, ponieważ nieleczone SIBO wpływa nie tylko na Twój codzienny komfort. Może stać się przyczyną innych chorób.
Jakie są przyczyny zespołu rozrostu bakteryjnego jelita cienkiego?
Co sprawia, że bakterie, które w fizjologicznych warunkach zasiedlają jelito grube, pojawiają się nagle w jelicie cienkim? Głównym czynnikiem, który za to odpowiada, jest upośledzenie pracy MMC – mioelektrycznego kompleksu wędrującego. Jego praca rozpoczyna się około 1,5 godziny po spożyciu posiłku i polega na „oczyszczaniu” jelita cienkiego z resztek pokarmu i bakterii, które nie powinny się w nim znaleźć. Jeśli jakiś czynnik zaburzy pracę MMC, może dojść do nadmiernej kolonizacji jelita cienkiego przez niepożądane mikroorganizmy.
Pytanie, co upośledza pracę MMC? Przyczyny są różne – od infekcji wirusowych i zatruć pokarmowych, przez stosowanie niektórych leków, po błędy żywieniowe (głównie podjadanie między posiłkami).
Wśród innych przyczyn SIBO wymienia się:
- długotrwałą antybiotykoterapię,
- niedobory odporności (m.in. u osób zakażonych wirusem HIV),
- nieprawidłowości w budowie anatomicznej układu pokarmowego (spowodowane np. zrostami jelit po zabiegu chirurgicznym, usunięciem zastawki krętniczo-kątniczej),
- zaburzenia motoryki układu pokarmowego (które występują m.in. w przebiegu twardziny układowej, uchyłkowatości jelit, zespole jelita drażliwego).
Jakie badania pozwalają na rozpoznanie SIBO?
„Złotym standardem” w diagnostyce SIBO jest wodorowo-metanowy test oddechowy. Wykorzystuje się go zgodnie z założeniem, że organizm ludzki nie jest w stanie produkować metanu lub wodoru. W związku z tym ich obecność w wydychanym powietrzu po podaniu laktulozy lub glukozy świadczy o tym, że w jelicie cienkim zaszła fermentacja bakteryjna.
Wspomaga optymalny rozkład węglowodanów, tłuszczów i białek przyjmowanych w pożywieniu. Zawiera kompleks enzymów trawiennych oraz naturalne ekstrakty roślinne (koper, papaja).
W niektórych przypadkach lekarz może zlecić dodatkowe badania diagnostyczne. Ich celem jest wykluczenie innych chorób powodujących nieprzyjemne objawy ze strony układu pokarmowego. Ich przyczyną mogą być: zespół jelita drażliwego albo choroby zapalne jelit.
SIBO – dieta i inne metody leczenia
Co, jeśli wywiad lekarski i badania potwierdziły, że Twoje dolegliwości wynikają z zespołu rozrostu bakteryjnego jelita cienkiego? Leczenie SIBO ma złożony i indywidualny charakter. Nie ogranicza się wyłącznie do diety, choć określony sposób żywienia jest bardzo ważnym elementem terapii.
Podstawą leczenia jest antybiotykoterapia. Jej celem jest zmniejszenie populacji bakterii, które nie powinny znaleźć się w jelicie cienkim. Za antybiotyki skuteczne w przypadku SIBO uznaje się m.in. doksycyklinę, tetracykliny czy amoksycylinę z kwasem klawulanowym.
Oprócz antybiotykoterapii ważne jest wprowadzenie diety z ograniczeniem fermentujących mono-, di- i oligosacharydów oraz polioli (tzw. diety low FODMAP). Produkty, które zawierają duże ilości tych związków i są niezalecane osobom z SIBO to m.in.: cebula, czosnek, wiśnie, mleko krowie, nasiona roślin strączkowych, pszenica, miód.
Jeśli znalazłeś na tej liście produkty, które uwielbiasz, nie musisz od razu się martwić. Dieta low FODMAP wprowadzana jest etapami. Może okazać się, że niektóre produkty są dobrze tolerowane przez Twój organizm i po jakimś czasie będzie możliwe ponowne włączenie ich do jadłospisu (pod warunkiem że uważnie obserwujesz reakcję organizmu i zaczynasz od niewielkich porcji).
Dieta low FODMAP to nie jedyny sposób żywienia wykorzystywany w leczeniu SIBO. W niektórych przypadkach zaleca się inny sposób żywienia:
- dietę SCD (ang. specific carbohydrate diet), która polega na wyłączeniu z jadłospisu produktów będących źródłem: laktozy, skrobi i sacharozy;
- dietę GAPS, którą można nazwać bardziej restrykcyjną wersją diety SCD;
- protokół dr Siebecker, polegający na rozpoczęciu leczenia od diety SCD lub GAPS, a następnie rozszerzenie jadłospisu o produkty z małą lub średnią zawartością FODMAP.
Dieta zalecana osobom z SIBO nie polega wyłącznie na przestrzeganiu zasad zdrowego odżywiania. Jest to nieco bardziej skomplikowana kwestia, którą lepiej skonsultować ze specjalistą. W przeciwnym razie można nabawić się niedoborów pokarmowych, problemów z utrzymaniem prawidłowej masy ciała i zamiast polepszyć swoje samopoczucie tylko je pogorszyć. Ponadto trzeba pamiętać, że dieta w SIBO to nie wszystko i konieczna jest również antybiotykoterapia.
Wspomaga odbudowę mikroflory jelitowej np. po infekcjach, po antybiotykoterapii, podczas podróży do innych stref klimatycznych.
O SIBO (zespół rozrostu bakteryjnego jelita cienkiego) zrobiło się głośno w październiku 2023 roku, kiedy Anna Lewandowska przekazała w mediach społecznościowych, że walczy z tą chorobą. Znana trenerka, idolka wielu Polek i żona Roberta Lewandowskiego przyznała, że doświadcza nieprzyjemnych objawów SIBO. Zachęciła swoje obserwatorki (i obserwatorów) do dbania o zdrowie i diagnostyki – także w kierunku SIBO.
„SIBO rzeczywiście łatwo pomylić z innymi dolegliwościami. Niektóre z objawów mogą występować równolegle, różnić się częstotliwością czy czasem trwania. Na co więc zwrócić uwagę?
- bóle brzucha
- wzdęcia
- biegunki lub zaparcia
- uczucie pełności
- niestrawność
- powiększony obwód brzucha.
To najczęstsze objawy SIBO, które mogą nasilać się po posiłkach” – napisała Ania Lewandowska w jednym z postów na Instagramie. I dodała, że jeśli ktoś podejrzewa u siebie zespół rozrostu bakteryjnego jelita cienkiego – powinien skonsultować się ze specjalistą i wykonać testy w kierunku SIBO.
Więcej o przyczynach, objawach i diagnostyce SIBO piszemy w artykule powyżej. Jeśli interesuje Cię ta tematyka, to zainteresują Cię także te Zdrowe Rozwiązania:
- Dieta dla zdrowych jelit: jadłospis, przepisy. Co jeść przy IBS, SIBO
- Dieta low FODMAP – przepisy, zasady. Czym są produkty FODMAP?
Wsparcie układu odpornościowego, odbudowy mikroflory jelitowej oraz regeneracji nabłonka jelitowego dzięki składnikom pochodzenia naturalnego. Zawiera nukleotydy, fukoidan, cy...
Źródła:
- Daniluk J. Postępowanie w zespole rozrostu bakteryjnego jelita cienkiego. Omówienie wytycznych American College of Gastroenterology 2020. Med. Prakt., 2020, 9:39-47.
- Gąsiorowska J., Czerwionka-Szaflarska M. Zespół przerostu flory bakteryjnej jelita cienkiego a zespół jelita nadwrażliwego. Prz Gastroenterol, 2013, 8 (3): 165-171.
- Rezaie A., Buresi M., Lembo A. i wsp. Hydrogen and Methane-Based Breath Testing in Gastrointestinal Disorders: The North American Consensus. J. Gastroenterol. 2017, 112: 775-784.