- Zazwyczaj przyczyną przeziębienia w ciąży jest infekcja wirusowa. Jednak czasem uciążliwy katar może być wywołany przez zmiany hormonalne zachodzące w organizmie przyszłej mamy.
- Lekkie przeziębienie nie stanowi dużego zagrożenia dla płodu. Bardziej niebezpieczna jest grypa w ciąży – zwłaszcza towarzysząca jej wysoka gorączka.
- W aptekach przyszłe mamy znajdą wiele preparatów na przeziębienie dla kobiet w ciąży. Jednak wszelkie poważniejsze objawy powinny być konsultowane z lekarzem.
- W łagodzeniu dolegliwości warto skorzystać z domowych sposobów na przeziębienie w ciąży, które mogą wspomóc organizm w walce z chorobą.
- To, co ważne dla przyszłej mamy, znajdziesz w poradach ekspertów na Zdrowych Rozwiązaniach. Kliknij i sprawdź! >>>
Przeziębienie w ciąży przyczyny
Przeziębienie to choroba o podłożu wirusowym. Ze względu na zbliżone objawy w okresie letnim zwykle różnicuje się je z alergicznym nieżytem nosa, a od jesieni do wiosny – z grypą i innymi infekcjami wirusowymi.
Najczęściej kaskadę objawów chorobowych powodują rinowirusy, jednak przeziębienie wywołują również adeno- czy koronawirusy (wirus SARS-CoV-2 zaliczany do tej grupy odpowiedzialny jest za pandemię COVID-19).
Ciągłe przeziębienie w ciąży niekoniecznie musi oznaczać infekcję. Przyszłe mamy borykają się czasem z tzw. ciążowym nieżytem nosa, który spowodowany jest wahaniami stężeń hormonów, m.in. estrogenów, progesteronu i prolaktyny. Za ich przyczyną dochodzi do przekrwienia i obrzęku błony śluzowej, któremu towarzyszy wodnisty katar.
Przeziębienie w ciąży objawy
Przeziębienie zwyczajowo objawia się katarem, lekkim osłabieniem organizmu i częstym kichaniem. Przeziębieniu w ciąży może – ale nie musi – towarzyszyć gorączka, kaszel, dreszcze czy nadmierne łzawienie.
Przeziębienie leczy się jedynie objawowo, gdyż z reguły samo ustępuje do 14 dni od wystąpienia pierwszych objawów. Za powikłania zwykle odpowiedzialne są bakterie, które mogą zaatakować organizm w wyniku osłabienia układu odpornościowego przez wirusy odpowiedzialne za rozwój przeziębienia.
Przeziębienie w ciąży w 1, 2, 3 trymestrze
Każdy trymestr ciąży wiąże się z innymi odczuciami i przeżyciami przyszłej mamy. Również infekcje stanowią większe lub mniejsze zagrożenie w zależności od tego, w którym momencie się pojawią.
Przeziębienie w ciąży 1 trymestr
Pierwszy trymestr ciąży to czas intensywnych zmian hormonalnych i adaptacji organizmu kobiety do nowej roli. Niestety oznacza to większą podatność na zachorowanie, ponieważ układ odpornościowy jest nieco osłabiony. Dlatego warto zachować szczególną ostrożność, by nie złapać przeziębienia w 1. trymestrze ciąży.
Co gorsza, w tych początkowych miesiącach płód jest najbardziej wrażliwy na wszelkie czynniki zewnętrzne – zarówno wirusy, jak i stosowane leki na przeziębienie w ciąży. Dodatkowo gorączka powyżej 39॰C utrzymująca się przez dłuższy czas może uszkadzać płód oraz wywołać przedwczesny poród. Na szczęście w przypadku przeziębienia temperatura ciała rzadko osiąga takie wartości.
Przeziębienie w ciąży 2 trymestr
W 2. trymestrze ciąży przeziębienie i inne infekcje wirusowe są mniejszym zagrożeniem. Płód wykształca wtedy większość narządów wewnętrznych, więc jest w stanie lepiej poradzić sobie z ewentualną infekcją.
W połowie ciąży może rozwinąć się wspomniany wyżej hormonalny nieżyt nosa, który często bywa mylony z przeziębieniem. Jeśli u ciężarnej oprócz kataru nie występują żadne inne objawy wskazujące na infekcję, to przyczyną mogą być właśnie wahania hormonalne.
Przeziębienie w ciąży 3 trymestr
Im bliżej końca, tym bardziej intensywnie organizm przygotowuje się do porodu, co może powodować większe zmęczenie i podatność na infekcje. Na szczęście w 3. trymestrze ciąży nie stanowią one większego zagrożenia dla dziecka. W rzadkich przypadkach przeziębienie przed porodem może za to przyczynić się do powikłań w jego trakcie. Zdarzały się też sytuacje, w których intensywny kaszel powodował skurcze macicy prowadzące do przedwczesnego rozwiązania ciąży.
Lek na przeziębienie w ciąży
Czy istnieje bezpieczny lek na przeziębienie w ciąży? Leczenie przeziębienia u ciężarnej zwykle opiera się na zwalczaniu uciążliwych objawów.
Katar i obrzęk błony śluzowej nosa można leczyć poprzez stosowanie hipertonicznej wody morskiej w sprayu. Pomocne są również inhalacje z wykorzystaniem soli fizjologicznej lub roztworu chlorku sodu o stężeniu 3%, który może upłynnić zalegającą w nosie i zatokach gęstą wydzielinę, a także zmniejszyć utrudniającą oddychanie opuchliznę śluzówki.
Ból gardła, uczucie drapania czy chrypkę można łagodzić poprzez używanie preparatów przeciwzapalnych i przeciwbólowych, zawierających np. benzydaminę, również w formie sprayu. Dodatkowo przyszłe mamy mogą stosować pastylki do ssania na bazie porostu islandzkiego, które działają powlekająco i nawilżająco. Z kolei aerozole do gardła wzbogacone w dodatek koloidu srebra wspomagają zwalczanie atakujących organizm patogenów. Lekarz lub farmaceuta powinien bez problemu dobrać środek bezpieczny dla kobiety w ciąży.
W walce z katarem pomocne są także preparaty do płukania zatok, które składają się ze specjalnej butelki oraz saszetek do przygotowania roztworu. W ich składzie można znaleźć chlorek sodu oraz ektoinę, dzięki którym oczyszczają i nawilżają błonę śluzową nosa i zatok.
Skuteczne sposoby na przeziębienie obejmują również tradycyjnie stosowane składniki, które można znaleźć w kuchni – miód, cytrynę, imbir, sok z malin, cebulę i czosnek. Zawarte w nich substancje aktywne działają przeciwdrobnoustrojowo i stymulują odporność organizmu, dzięki czemu wspierają go w walce z chorobą. Niezwykle ważne jest także picie odpowiedniej ilości płynów oraz odpoczynek.
Przeziębienie o każdej porze roku
Przeziębienie zawsze jest infekcją wirusową, z czego nawet w ¼ przypadków nie można określić odpowiedzialnego za chorobę patogenu. Wirusy krążące w powietrzu mogą zaatakować osłabiony organizm również latem, chociaż szczyt przeziębień przypada w okresie jesienno-zimowym i wczesną wiosną. Warto pamiętać, że ciąża to stan, kiedy odporność kobiety naturalnie spada, stąd wzrasta jej podatność na infekcje.
W związku z tym, że przeziębienie oznacza infekcję wirusową, antybiotyki nie powinny być stosowane w trakcie leczenia. Ich zalecenie przez lekarza może mieć związek jedynie z towarzyszącym przeziębieniu zakażeniem bakteryjnym.
Przeziębienie w ciąży latem
Co powoduje, że ciężarna jest przeziębiona, chociaż na zewnątrz upał i piękna pogoda? Dużą rolę w powstawaniu przeziębień latem przypisuje się np. klimatyzacji oraz poddawaniu ciała dużym skokom temperatur.
Wyziębienie i szybkie wychłodzenie powoduje obniżenie odporności, podobnie jak duża różnica temperatur, z którą ciało nie potrafi sobie poradzić. Nieumiejętne korzystanie z klimatyzacji to jedna z głównych przyczyn występowania przeziębień w trakcie lata.
W pomieszczeniach klimatyzowanych temperatura nie powinna być niższa o więcej niż 7°C od temperatury na zewnątrz. Optymalna temperatura to 20-24°C. Nawiew z klimatyzacji nie może być ustawiony bezpośrednio na ciężarną nie tylko dlatego, żeby się nie wyziębiła, ale również dlatego, że nie zawsze klimatyzacja jest poddawana odpowiedniej konserwacji. Nieprawidłowo użytkowana klimatyzacja może być siedliskiem grzybów i bakterii.
W takim razie, czy można przeziębić się od wiatru, przeciągu czy tylko od klimatyzacji? Nie, każde przeziębienie wywołują wirusy. Jeśli system immunologiczny jest osłabiony, wszelkie patogeny z łatwością mogą się namnażać i atakować organizm. Warto pamiętać o tym, że ciąża powoduje osłabienie systemu odpornościowego, aby w ciele kobiety mógł rozwijać się płód.
Przeziębienie w ciąży jesienią
Jesień oznacza początek sezonu chorobowego. Zmienna pogoda i wilgoć sprzyjają infekcjom, dlatego warto zwracać szczególną uwagę na warunki pogodowe i dostosowywać do nich swój ubiór. Najlepiej też unikać zatłoczonych przestrzeni, w których wirusy z łatwością przenoszą się na kolejnych żywicieli.
Ponadto jesienią warto pamiętać o suplementacji witaminy D. Naturalnie organizm produkuje ją samodzielnie pod wpływem promieni słonecznych, jednak od października do marca ta synteza ustaje. Witamina D jest niezbędna do prawidłowej pracy układu odpornościowego, więc jej uzupełnianie może zmniejszyć ryzyko przeziębienia w ciąży.
Przeziębienie w ciąży zimą
Jednym z czynników, które przyczyniają się do łapania infekcji zimą, jest ogrzewanie. Kaloryfery wysuszają powietrze w pomieszczeniach, a to podrażnia śluzówkę dróg oddechowych. Spada więc ochrona przed wnikaniem patogenów do organizmu, co wiąże się ze zwiększoną częstotliwością zachorowań.
Jak zadbać o kondycję błony śluzowej? Pomocne będą tu inhalacje z soli fizjologicznej z dodatkiem kwasu hialuronowego, a także izotoniczne roztwory wody morskiej – preparaty te nawilżą podrażnione i suche tkanki, przez co przywrócą ich fizjologiczne funkcje. Dodatkowo warto rozważyć skorzystanie z nawilżacza, który przywróci powietrzu odpowiednią wilgotność.
Przeziębienie w ciąży wiosną
Wiosną słoneczna pogoda zachęca do wychodzenia z domu. Jednak o tej porze roku często zdarzają się zdradliwe wahania temperatury, a przemarznięcie zwiększa podatność organizmu na infekcje.
Ponadto w tym okresie rozpoczyna się sezon pylenia, więc alergicy mogą łatwo pomylić uczulenie z przeziębieniem w ciąży. Warto dokładnie obserwować swój organizm i reagować na wszelkie niepokojące sygnały.
W procesie zdrowienia bardzo ważne jest odpowiednie nawodnienie, ponieważ pozwala nawilżyć od wewnątrz śluzówkę nosa i zatok. Ciąża predysponuje do występowania obrzęku błon śluzowych, a klimatyzacja latem i ogrzewanie zimą prowadzą do ich dodatkowego wysuszenia. W takim stanie śluzówki mniej skutecznie chronią organizm przed wnikaniem wirusów, stąd nawodnienie można traktować jako element profilaktyki przeziębień.
Źródła:
- Passioti M., Paraskevi M., Spyridon M.: „The common cold: potential for future prevention or cure”, Current Allergy or Asthma Reports, 2014, 14, 413.
- Heikkinen T., Järvinen A.: „The common cold”, The Lancet, 2003, Vol 361, 51-58.
- Lipiec A., Rapiejko P.: „Alergia czy przeziębienie – temat wciąż aktualny”, Alergoprofil, 2021, Vol 17, 3, 27-33.
- Fornal R., Kurzawa R., Błażowski Ł., Sak I. (2015). Nieżyt nosa – najważniejsze fenotypy i endotypy oraz zasady leczenia, Alergia Astma Immunologia, 20(4): 242-252.
- Tuszyński P. K. (red.), Leki i ciąża: bezpieczna farmakoterapia i suplementacja kobiety ciężarnej, Wydanie II, Wydawnictwo Farmaceutyczne, Kraków 2023.
- Przeziębiona kobieta ciężarna | Medical Tribune https://podyplomie.pl/medical-tribune/18102,przeziebiona-kobieta-ciezarna [dostęp 22.03.2024].