
Suchy spray z jonami srebra na rany, otarcia, niewielkie oparzenia, skaleczenia skóry. Przyśpiesza gojenie, łagodzi i koi.
Dlaczego komary gryzą?
Na świecie żyje około 3,5 tysiąca gatunków komarów. Nie wszystkie z nich wysysają krew człowieka. Wiele ogranicza się do żywienia się krwią zwierząt i to niekoniecznie ssaków. Jednak wystarczy, że kilka z nich potrzebuje ludzi, by uprzykrzyć nam życie, a czasem doprowadzić nawet do śmierci. Dla poszczególnych regionów geograficznych charakterystyczne są inne gatunki. Dominują trzy z nich: Aedes aegypti oraz Culex quinquefasciatus są typowe głównie dla krajów tropikalnych, a Aedes vexans – dla Europy, Azji Północnej i Ameryki Północnej1.
Warto pamiętać, że ludzi atakują i kłują tylko samice komarów. Komar i komarzyca mają zupełnie inne „zamiary” w stosunku do ssaków. Samce są zupełnie niegroźne. Ich pożywieniem jest nektar albo kwiatowe soki. Ile żyje komar? Przeciętna długość życia to 2 miesiące w przypadku samic i kilkanaście dni w przypadku samców. Nie są w stanie przetrwać zimy. Utrapieniem ludzkości są zapłodnione samice komarów. Komarzyce potrzebują krwi kręgowców do rozrodu. Jaja składają raz w życiu – do wody. Tam ich młode stają się kolejno: larwą, poczwarką, do osiągnięcia postaci dorosłego osobnika. W zależności od gatunku i warunków środowiskowych może to trwać kilka dni, a nawet kilka tygodni2.
Ewolucja sprawiła, że komary są doskonale przystosowanie do warunków, w jakich żyją. Swoje ofiary namierzają między innymi dzięki bardzo skomplikowanemu systemowi rozpoznawaniu zapachów. Posiadają czułki z receptorami zapachu oraz mózg, który świetnie potrafi rozpoznawać i identyfikować aromaty. Mając taki „radar” są w stanie namierzać ofiary z odległości kilkudziesięciu metrów. Największą przeszkodą dla nich jest wiatr. To on uniemożliwia im znalezienie żywiciela2.

Dlaczego ukąszenie komara swędzi?
Kiedy komar nakłuwa skórę i wsysa odrobinę krwi, do skóry przenika niewielka ilość śliny komarzycy. Zawiera enzymy, które uniemożliwiają krzepnięcie krwi. To właśnie ślina komara odpowiedzialna jest za wywołanie reakcji alergicznej. Kiedyś sądzono, że ukąszenia tych insektów są dokuczliwe dlatego, że w ich ślinie znajduje się histamina. Ta hipoteza nie została jednak zweryfikowana. Obecnie większość specjalistów jest zdania, że każdy widoczny odczyn po ukłuciu jest wynikiem alergii1.

Łagodzi i redukuje dyskomfort powodowany przez podrażnioną i uszkodzoną skórę, zmniejszając reakcje zapalne oraz wspierając regenerację.
Kogo najczęściej atakują komary?
Chyba nie ma Polaka, którego komar nie ugryzłby przynajmniej kilka razy w życiu. Są jednak osoby, które na ukąszenie komara skarżą się zdecydowanie częściej. Według popularnej, ale nie naukowej teorii, to ludzie o „słodszej krwi”. Czy naprawdę te bzyczące insekty wolą wysysać konkretną grupę krwi? Jak pokazują badania, mniej więcej 20 proc. ludzi jest ulubionym celem ataku komarzyc. Co ciekawe, owadzi krwiopijcy częściej wysysają krew kobiet. Preferują osoby ubrane w ciemną odzież i wydychające większe ilości dwutlenku węgla oraz osoby z grupą krwi 03.
Czy komary rozróżniają kolory, że wybierają osoby ubrane na ciemno? Te owady nie mają ulubionych barw. Zdecydowanie bardziej obchodzi je temperatura, a nie rodzaj odzieży. Ciemniejsze ubrania szybciej nagrzewają się w słońcu, a co za tym idzie, wpływają na wyższą temperaturę ciała, która z kolei przyciąga komarzyce. Samice tych owadów są w stanie wyczuć nawet niewielkie różnice ciepła. Równie wrażliwe są także na poziom dwutlenku węgla. Chętniej kłują osoby, które produkują go więcej. Dlatego ich ulubioną „przekąską” są dzieci, kobiety w ciąży i osoby otyłe3.
Czy ukąszenia komarów są niebezpieczne dla zdrowia?
Myśląc o niebezpiecznych, dzikich zwierzętach, które mogą zabić człowieka, wiele osób wyobraża sobie rekiny, lwy, niedźwiedzie czy skorpiony. Tymczasem okazuje się, że najbardziej „morderczym” stworzeniem na świecie jest komar. WHO informuje, że te nieduże owady rocznie przyczyniają się do śmierci ponad 750 tys. ludzi. Dla porównania krokodyle i aligatory zabijają około tysiąc osób, hipopotamy – 500, jadowite węże – kilkadziesiąt tysięcy. Oczywiście do śmierci ludzi insekty przyczyniają się pośrednio. Komary przenoszą choroby, które mogą zabić4.
Komary są nosicielami wielu chorób, w tym także np. malarii. Oczywiście nie każdy gatunek tych owadów może zarazić człowieka poważnym schorzeniem. Gatunki, które są zdolne do „transportowania” chorób zakaźnych, należą do trzech głównych rodzajów: Anopheles, Aedes i Culex.
Komary mogą być nosicielami zarówno wirusów (które u człowieka wywołują chikungunyę, żółtą gorączkę, dengę, japońskie zapalenie mózgu, zapalenie mózgu La Crosse, wschodnie końskie zapalenie mózgu, gorączkę Zachodniego Nilu oraz zikę), jak i pierwotniaków (które prowadzą do malarii) oraz pasożytów wielokomórkowych (są powodem dirofilarioz i filarioz). Choć od ponad stu lat trwają próby opracowania skutecznej szczepionki przeciwko tym poważnym chorobom, efekty są dosyć mizerne. Stworzono zaledwie dwie szczepionki – chronią przed japońskim zapaleniem mózgu i żółtą gorączką5.
Ukąszenia komarów są nieprzyjemne i u niektórych osób mogą wywoływać bardziej dokuczliwe reakcje. Szacuje się, że większość osób na świecie ma słabo nasiloną alergię na ślinę komarów. Na szczęście przypadki niebezpiecznych reakcji alergicznych po kontakcie ze śliną komarzyc należą do rzadkości. Z tego powodu lekarze poświęcają temu zagadnieniu zdecydowanie mniej uwagi niż alergiom na jady owadów błonkoskrzydłych (pszczół, os, szerszeni)1.

Jak chronić się przed ukąszeniami komarów?
Przed komarami można próbować chronić się na różne sposoby. Najczęściej stosowane metody to:
- repelenty – środki odstraszające komary. Stosuje się je (pryskając lub wsmarowując) na odkryte części ciała, kiedy wychodzimy na zewnątrz. W ich składzie najczęściej znajdują się N,N-dietylo-m-toluamid (DEET), ikarydyna, butyloactyloaminopropionian (IR3535), olejek citronella, olejek z eukaliptusa cytrynowego (p-Menthan-3,8-diol, PMD);
- ochrona miejsca zamieszkania – polega na zakładaniu moskitiery w oknach (często spryskanych dodatkowo insektycydem) lub wybraniu klimatyzacji zamiast otwierania okna;
- noszeniu odzieży ochronnej (długie rękawki i nogawki wsunięte w skarpety, etc.)6.
- naturalne repelenty – rośliny, które zawierają nielubiane przez komary olejki eteryczne (na przykład bazylia właściwa, palczatka cytronellowa, mięta pieprzowa, eukaliptus kamadulski).
Co na ugryzienia komarów?
Ugryzienia komarów są dokuczliwe. Swędzenie i pieczenie potrafi uprzykrzyć letni czas. Jak radzić sobie z ugryzieniem komarów? Ból i swędzenie ukoi przyłożenie w miejscu ukąszenia kostki lodu zawiniętej w ściereczkę lub chusteczkę. Innym popularnym domowym sposobem, który stosuje wiele osób, jest położenie plasterka ziemniaka lub cebuli.
W aptekach można znaleźć liczne preparaty na ukąszenia komarów, które mają w składzie olejki eteryczne, alantoinę, rumianek, aloes oraz mentol. Inną opcją są leki sterydowe z hydrokortyzonem. By złagodzić dokuczliwe objawy, kiedy reakcja alergiczna na ugryzienie komara jest większa, można wspomóc się preparatami przeciwhistaminowymi, które zawierają dimetynden – substancję czynną o działaniu łagodzącym podrażnienia, przeciwświądowym, miejscowo znieczulającym i zmniejszającym obrzęki.
Trudno całkowicie wyeliminować ze swojego życia komary. Można jedynie próbować zabezpieczać się przed nimi i zniwelować nieprzyjemne skutki ukąszeń.
Źródła:
- Rudzki E., Komary;
- Ignatowicz S., Komary najniebezpieczniejsze zwierzęta na świecie. Jak z nimi walczyć?
- Tryjanowski P., Kogo chętniej gryzą komary;
- Ignatowicz S., Komary najniebezpieczniejsze zwierzęta na świecie. Jak z nimi walczyć?
- Wroczyńska A.,Matkowska-Kocjan A.,Ciach A., Szczepienia przed podróżami zagranicznymi – choroby przenoszone przez komary;
- Wroczyńska A., Nieswoiste metody ochrony przed owadami i kleszczami.






