- W ziarnach kawy znajdują się substancje drażniące, przez które może wystąpić ból brzucha po kawie.
- Wśród potencjalnych dolegliwości znajdują się bóle, wzdęcia, odbijanie i gazy po kawie.
- Ból brzucha po kawie z mlekiem i inne dolegliwości układu pokarmowego mogą być potęgowane właśnie przez dodatek mleka.
- Ból brzucha i biegunka po kawie wywołane są m.in. pobudzeniem perystaltyki jelit.
- Ból brzucha i wzdęcia po kawie mogą ustąpić dzięki enzymom trawiennym, np. laktazie. Dowiedz się o nich więcej >>>
Wspomaga optymalny rozkład węglowodanów, tłuszczów i białek przyjmowanych w pożywieniu. Zawiera kompleks enzymów trawiennych oraz naturalne ekstrakty roślinne (koper, papaja).
Właściwości kawy
Kawa posiada liczne właściwości prozdrowotne.
- Zapobieganie nadciśnieniu – wzrost ciśnienia krwi po napiciu się kawy jest chwilowy, a poza kofeiną znajdują się w niej polifenole, zwłaszcza kwas chlorogenowy, które obniżają ciśnienie krwi.
- Ochrona wątroby – profilaktyczne działanie kawy na wątrobę polega na zapobieganiu stłuszczaniu, marskości i zwłóknienia tego narządu.
- Ochrona przed kamicą żółciową – znajdujące się w kawie składniki zapobiegają powstawaniu kamieni żółciowych.
- Poprawa sprawności umysłowej – kawa pobudza układ nerwowy do działania, usprawnia przepływ krwi, zwiększa sprawność umysłową i poprawia koncentrację. Jest ona przydatna zwłaszcza w obliczu intensywnego wysiłku intelektualnego.
- Potencjalne zmniejszenie ryzyka depresji – kofeina posiada właściwości psychostymulujące i korzystnie działa na receptory adenozyny. Kwas chlorogenowy zmniejsza stan zapalny i łagodzi stres oksydacyjny wywoływany przez wolne rodniki, a są to czynniki sprzyjające pojawieniu się depresji.
- Zmniejszenie ryzyka demencji, choroby Parkinsona i choroby Alzheimera i łagodzenie ich objawów.
Kawa a wzdęcia
Pomimo pozytywnych właściwości, niestety kawa bywa czasem przyczyną pewnych dolegliwości. Jedną z nich są wzdęcia po kawie, a także nudności i ból brzucha. Kawa przyczynia się do występowania dolegliwości brzusznych, ponieważ wykazuje właściwości drażniące. Uczucie rozdętego żołądka, które może się przytrafiać po wypiciu tego naparu, najczęściej zdarza się po zjedzeniu obfitego, tłustego posiłku.
Kawa może stanowić bezpośrednią przyczynę bolesnego rozdęcia brzucha. Dzieje się tak nawet w przypadku 60% osób spożywających ten napój. W ziarnach kawy znajdują się substancje drażniące, które wywołują wzdęcia, nudności, zgagę, ból brzucha oraz żołądka. Nawet jedna filiżanka naparu wystarcza, żeby pojawiły się dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego. W większości przypadków przypadłości, takie jak wzdęcia po kawie są dokuczliwe, ale na szczęście niegroźne i łatwo można je wyeliminować.
Ból brzucha po kawie
Ból brzucha po kawie rozpuszczalnej lub ziarnistej do niedawna utożsamiany był z kofeiną znajdującą się w tych ziarnach. W połączeniu z kwaśnym pH miała ona negatywnie wpływać na funkcjonowanie błony śluzowej żołądka i jelit.
Kawa bezkofeinowa miała m.in. zapewnienić możliwości picia tego napoju bez ryzyka zmagania się z bólem brzucha lub wzdęciami. Bezkofeinowa kawa nie wyeliminowała jednak całkowicie tego problemu, a najnowsze badania wskazują, że to nie kofeina powoduje wzdęcia lub ból brzucha.
Woski znajdujące się na powierzchni zielonych ziaren kawy mają być przyczyną, przez którą zdarza się ból brzucha i wzdęcia po kawie. Te woski zaliczają się grona związków tłuszczowych, które są bardzo trudne do strawienia w przewodzie pokarmowym. U niektórych osób natomiast dolegliwości bólowe zdarzają się po wypiciu konkretnego rodzaju kawy.
Szczególnie często zdarza się ból brzucha po kawie z mlekiem. Wynika on jednak w wielu przypadkach z laktozy znajdującej się w mleku, która przez wiele osób nie jest tolerowana. Objawy jej nietolerancji łatwo przeoczyć i można nie zdawać sobie z niej sprawy. Tymczasem wiele osób może nie tolerować tego znajdującego się w mleku cukru, choć nie u każdej z nich pojawiają się objawy gastryczne nietolerancji.
W Polsce nawet co trzecia osoba może nie tolerować laktozy. Dokładna liczba nie jest znana, ale według różnych szacunków w naszym kraju nietolerancja laktozy występuje u 1,5% niemowląt i dzieci oraz u od 20 do nawet ponad 35% osób dorosłych4.
Ból brzucha po kawie spowodowany jest bardzo często również piciem tego naparu na czczo, w szczególności rano, co stanowi poważny błąd. Nie należy tego robić.
Picie kawy na czczo przyczynia się do powstawania wzdęć i gazów, ponieważ podrażnia wrażliwą błonę układu trawiennego. Długofalowo natomiast spożywanie kawy na czczo grozi nabawieniem się zespołu jelita drażliwego.
Po przebudzeniu warto wypić szklankę wody, spożyć pełnowartościowe śniadanie i dopiero wówczas sięgnąć po napar z ziaren kawowca. Zawartość treści żołądkowej ogranicza drażniący wpływ wosków znajdujących się w kawie.
Kawa może wpływać na stopień kwasowości żołądka. Jednym z objawów tego może być właśnie odczuwanie bólu brzucha, jednakże można temu przeciwdziałać, zastępując dotychczas pitą kawę łagodniejszą odmianą. Arabica to kawa o łagodniejszym odczynie pH.
Ból brzucha i biegunka po kawie
Ból brzucha po kawie może oznaczać chorobę refluksową. Dzieje się tak, gdyż po wypiciu napoju komórki żołądka produkują enzymy trawienne w większych ilościach. Mięsień oddzielający przełyk od żołądka jest osłabiony, a z tego powodu treść żołądka wraz z kwasem solnym i enzymami przesuwa się do górnych dróg pokarmowych, co wywołuje ból.
Możliwymi powodami bólu odczuwanego po napiciu się kawy są także nietolerancja pokarmowa albo nadkwasota.
Biegunka może się pojawić po spożyciu kawy, ponieważ znajdują się w niej związki aktywne, np. kofeina. Ich obecność wywołuje wzrost perystaltyki jelit, a także nasilenie wydzielania kwasów żółciowych. Przez to czasem wypicie naparu z ziaren kawowca powoduje konieczność szybkiego wypróżnienia się. Wystąpienie biegunki może być spowodowane także przez działanie gastryny, czyli hormonu produkowanego przez komórki żołądka. Pobudza ona perystaltykę układu trawiennego i daje sygnał, że żołądek jest pełen poprzez obkurczenie dolnego zwieracza przełyku. Pobudza to cały przewód pokarmowy, a w szczególności wywołuje wzmożoną pracę jelit.
Kiedy kawa spożywana jest na czczo, wówczas naturalnym zjawiskiem jest przyspieszenie ruchów jelit po jej napiciu się, a w konsekwencji konieczność wypróżnienia się. Przedostanie się kawy do żołądka stanowi sygnał do rozpoczęcia pracy przez przewód pokarmowy. Nasilają się ruchy jelit, co określane jest odruchem żołądkowo-okrężniczym. Jak wykazują badania, spożywanie naparu z ziaren kawowca powoduje wzmożoną aktywność motoryczną okrężnicy, co wywołuje potrzebę wypróżnienia. Dzieje się to po upływie około 4 minut od napicia się kawy. Pojawienie się biegunki po spożyciu tego napoju nie jest niepokojącym zjawiskiem, zwłaszcza kiedy spożywa się ją na czczo. Skonsultować się z lekarzem warto dopiero wtedy, kiedy dolegliwości zaczną utrudniać codzienne funkcjonowanie.
Odbijanie po kawie
Odbijanie po kawie, również odbijanie po kawie z mlekiem, spotykane jest stosunkowo często. Najmniej szkodliwa pod względem wywoływania zgagi jest kawa zbożowa, która jest lekka i zawiera znikome ilości kofeiny. Najwięcej kofeiny znajduje się zaś w kawie rozpuszczalnej i jest jej nawet dwukrotnie więcej niż w świeżo zmielonej kawie ziarnistej.
Mleko dodane do naparu z ziaren kawowca, wbrew temu co niegdyś sądzono, wcale nie neutralizuje działania kwasu solnego z żołądka i nie zapobiega zgadze. Kazeina, czyli podstawowe białko mleka, stymuluje proces wydzielania kwasów żołądkowych. Odbijanie po kawie z mlekiem występuje tym samym z jeszcze większym nasileniem. Osoby cierpiące z powodu refluksu powinny zrezygnować z opisywanego napoju, ponieważ działa on na ciśnienie dolnego zwieracza przełyku oraz spowalnia opróżnianie żołądka, nasilając tym samym objawy refluksu.
Śmierdzące gazy po kawie
Czy kawa wzdyma? Owszem, może się to zdarzyć, a wzdęcia po kawie sugerują, że może występować nadwrażliwość pokarmowa IgG-zależna. Reakcja immunologiczna organizmu na spożywane pokarmy jest wówczas opóźniona, co prowadzi właśnie do wzdęć i gazów.
Wpływ kawy na zaburzenia układu trawiennego
Kawa może stymulować perystaltykę jelit – może stymulować ruchy jelit równie mocno jak posiłek, o wiele silniej od wody, a zwłaszcza dotyczy to kawy kofeinowej.
Nie ma jednocześnie żadnych dowodów, żeby kawa miała wpływać na przebieg następujących chorób: nowotwór jelita grubego, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, choroba Leśniowskiego-Crohna, zapalenie uchyłków jelita.
Kawa – przed czy po jedzeniu?
Kawa może być spożywana równie dobrze przed posiłkiem i po posiłku, należy jednak zachować przynajmniej godzinny odstęp między jej wypiciem a zjedzeniem pokarmu. Nie należy pić kawy w trakcie jedzenia ze względu na zawartość szczawianów, które zmniejszają wchłanianie składników mineralnych, np. wapnia, magnezu i żelaza.
Kawa – wzdęcia a enzymy trawienne
Enzymy trawienne pozwalają przekształcać składniki odżywcze w energię oraz pozbywać się szkodliwych substancji. Niedobór tych enzymów może powodować problemy trawienne, takie jak gazy, wzdęcia, bóle brzucha, biegunka, skurcze i uczucie ciężkości. Suplementacja pozwala uporać się z ich niedoborami i uzupełnić braki.
Wspomaga optymalny rozkład węglowodanów, tłuszczów i białek przyjmowanych w pożywieniu. Zawiera kompleks enzymów trawiennych oraz naturalne ekstrakty roślinne (koper, papaja).
Laktaza to enzym trawienny wytwarzany przez kosmki jelitowe. Posiada ona zdolność do hydrolizowania dwucukru laktozy do cukrów pojedynczych (glukozy i galaktozy). Brak laktazy w organizmie albo jej niższa aktywność prowadzi do produkcji gazów, kwasu mlekowego i krótkotrwałych łańcuchów tłuszczowych. Powstają wówczas gazy, czyli metan i wodór, które wywołują w okolicach brzucha dyskomfort – są to objawy typowe dla nietolerancji laktozy. Enzym ten naturalnie występuje w organizmach ssaków, zewnętrzne jego źródła mogą stanowić suplementy diety.
Źródła:
- Koochakpoor G, Salari-Moghaddam A, Keshteli AH, Esmaillzadeh A, Adibi P. Association of Coffee and Caffeine Intake With Irritable Bowel Syndrome in Adults. Front Nutr. 2021 Jun 15;8:632469. doi: 10.3389/fnut.2021.632469. PMID: 34211993; PMCID: PMC8241212.
- Lee JY, Yau CY, Loh CYL, Lim WS, Teoh SE, Yau CE, Ong C, Thumboo J, Namasivayam VSO, Ng QX. Examining the Association between Coffee Intake and the Risk of Developing Irritable Bowel Syndrome: A Systematic Review and Meta-Analysis. Nutrients. 2023 Nov 10;15(22):4745. doi: 10.3390/nu15224745. PMID: 38004138; PMCID: PMC10674416.
- Nehlig A. Effects of Coffee on the Gastro-Intestinal Tract: A Narrative Review and Literature Update. Nutrients. 2022 Jan 17;14(2):399. doi: 10.3390/nu14020399. PMID: 35057580; PMCID: PMC8778943.
- Wojtasik A. Nietolerancja laktozy – co można stosować, a czego unikać w diecie? Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego PZH – Państwowy Instytut Badawczy https://ncez.pzh.gov.pl/choroba-a-dieta/nietolerancja-laktozy-co-mozna-stosowac-a-czego-unikac-w-diecie/.