
DICLOSTIM to lek bez recepty w postaci roztworu do płukania jamy ustnej i gardła. Substancją aktywną DICLOSTIMU jest diklofenak sodowy będący niesteroidowym lekiem przeciwzapalnym (NLPZ). Podczas stosowania miejscowego w stanach zapalnych błony śluzowej jamy ustnej i gardła diklofenak wykazuje działanie przeciwbólowe i przeciwzapalne.
Zapalenie gardła: przyczyny i rodzaje
Zapalenie to reakcja obronna organizmu przed czynnikami zewnętrznymi lub wewnętrznymi. Stan zapalny rozwija się w unaczynionych tkankach, gdzie dochodzi do uszkodzenia komórek lub tkanek. Naruszenie ich struktury powoduje pobudzenie komórek odpornościowych tj.: makrofagów, granulocytów, limfocytów i komórek tucznych, które po dostaniu się do miejsca uszkodzenia uwalniają tzw. mediatory stanu zapalnego (np. cytokiny). Są to substancje powodujące miejscowe rozszerzenie naczyń krwionośnych i zwiększenie ich przepuszczalności, co umożliwia większy napływ komórek odpornościowych i zwalczanie patogenu. Jednocześnie mediatory umożliwiają odizolowanie miejsca zapalenia od zdrowych komórek, a także wpływają na wywołanie gorączki (mechanizmu obronnego organizmu).
Zapalenie gardła to stan zapalny rozwijający się w obrębie błony śluzowej pokrywającej gardło i migdałki. Czynnikami wywołującymi stan zapalny są najczęściej chorobotwórcze drobnoustroje: wirusy i bakterie, rzadziej przyczyniają się do niego grzyby. Ze względu na czynnik wyzwalający zapalenie dzieli się na:
- bakteryjne zapalenie gardła,
- wirusowe zapalenie gardła,
- grzybicze zapalenie gardła.
Dodatkowo zapalenie dzieli się na ostre i przewlekłe, które różnią się czasem trwania.
Objawy zapalenia gardła różnią się między sobą w zależności od rodzaju. Dla wszystkich zapaleń gardła wspólne są:
- zaczerwienie gardła,
- ból gardła,
- obrzęk,
- trudności w przełykaniu.

Wirusowe zapalenie gardła
Szacuje się, że pojawiające się zapalenie gardła w ok. 90% przypadków stanowi zakażenie wirusami u dorosłych, a w ok. 80% u dzieci powyżej 3. roku życia. Za infekcję wirusową błony śluzowej odpowiadają: adenowirusy, wirusy grypy typu A i B, wirus paragrypy, rinowirusy, wirus RSV lub wirus opryszczki.
Objawy wirusowego zapalenia gardła to:
- ból gardła,
- zaczerwienienie błony śluzowej gardła,
- chrypka,
- trudność w przełykaniu,
- obrzęk gardła.
Dodatkowo może wystąpić kaszel w wyniku podrażnienia receptorów na powierzchni błony śluzowej, katar oraz nieznacznie podwyższona temperatura ciała. Są to objawy typowe dla infekcji wirusowej, która najczęściej rozprzestrzenia się na cały organizm. Czas trwania zapalenia wirusowego gardła wynosi od 3 do 7 dni, choroba rozwija się stopniowo, a leczenie prowadzi się objawowo.

Spray wspomagający leczenie stanów zapalnych gardła, spowodowanych przez infekcje bakteryjne i wirusowe. Łagodzi ból i podrażnienie.
Bakteryjne zapalenie gardła
Bakteryjne zapalenie gardła najczęściej powodowane jest przez paciorkowca ropnego (Streptococcus pyogenes). Infekcja ta nazywana jest anginą iwystępuje głównie u dzieci między 3. a 15. rokiem życia, rzadko dotyka osoby dorosłe.
Bakteryjne zapalenie gardła objawia się nieco inaczej niż zapalenie wirusowe. Objawy bakteryjnego zapalenia gardła to: ból w obrębie gardła, trudności z przełykaniem, zaczerwienienie, obrzęk migdałków oraz charakterystyczny biały włóknikowy nalot na migdałkach w postaci czopów. Ponadto występuje gorączka (temperatura sięga powyżej 38 stopni C) i powiększone węzły chłonne szyjne. Podczas anginy brak jest odruchu kaszlu, tak jak ma to miejsce przy zapaleniu wirusowym.
Infekcja bakteryjna w obrębie gardła rozwija się nagle – w przeciągu 12-96 godzin i trwa 8-10 dni. Leczenie anginy opiera się na podawaniu antybiotyku o działaniu przeciwbakteryjnym oraz leków łagodzących występujące objawy.
Grzybicze zapalenie gardła
Zapalenie gardła spowodowane przez grzyby występuje rzadziej niż bakteryjne i wirusowe. Za ten rodzaj zapalenia odpowiadają drożdżaki z rodziny Candida, a zwłaszcza Candida albicans, który w organizmie stanowi część naturalnego mikrobiomu zasiedlającego układ moczowo-płciowy, skórę i układ pokarmowy.
Grzyby Candida atakują błonę śluzową gardła podczas osłabionej odporności, która może być spowodowana:
- wcześniej występującymi chorobami,
- przyjmowaniem antybiotyków, które osłabiają układ odpornościowy;
- urazami błony śluzowej gardła,
- występującą wcześniej anginą.
Infekcja grzybicza gardła objawia się bólem gardła, zaczerwienieniem, pieczeniem, brakiem apetytu, a także charakterystycznym białym rozległym nalotem na powierzchni błony śluzowej gardła i migdałków (nie są to, tak jak w przypadku zapalenia bakteryjnego, czopy/grudki).
Leczenie grzybiczego zapalenia gardła polega na podawaniu leków przeciwgrzybiczych oraz płukaniu gardła preparatami odkażającymi.
Opryszczkowe zapalenie gardła
Opryszczkowe zapalenie gardła wywoływane jest przez wirusa opryszczki HSV typu 1 (Herpes simplex virus). Wirus ten zasiedla błonę śluzową gardła, dziąseł, policzków, podniebienia, języka, a także błonę śluzową w okolicy warg.
Zapalenie rozpoczyna się nagle, a pierwszym pojawiającym się objawem jest wysoka gorączka powyżej 39°C. Na powierzchni błon śluzowych wyskakują małe pęcherzyki wypełnione płynem surowiczym, które pękają, tworząc owrzodzenia. Występuje również towarzyszące gorączce osłabienie i rozdrażnienie, ból w jamie ustnej, brak apetytu oraz powiększone węzły chłonne szyjne.
Opryszczkowe zapalenie najczęściej pojawia się u dzieci poniżej 5. roku życia, rzadziej występuje u nastolatków i osób dorosłych, którzy chorobę tę przechodzą łagodniej. Leczenie opiera się na przyjmowanie leków przeciwgorączkowych oraz przeciwwirusowych. Poprawę widać już 5 dniach, kiedy zaczyna ustępować gorączka, a następnie polepszeniu ulega stan jamy ustnej.

Lek bez recepty INUPRIN FORTE zawiera jako substancję czynną inozyny pranobeks, która wykazuje działanie przeciwwirusowe i pobudzające czynność układu odpornościowego.
Ostre i przewlekłe zapalenie gardła
Zapalenie gardła oprócz zróżnicowania na czynnik wywołujący można również podzielić na ostre lub przewlekłe.
Ostre zapalenie gardła charakteryzuje się szybkim przebiegiem, trwa zazwyczaj do 10 dni i zostaje całkowicie wyleczone. Do zapaleń ostrych zalicza się głównie zapalenia wywołane przez bakterie i wirusy.

Zapalenie przewlekłe trwa od kilku do kilkunastu miesięcy. Stan zapalny może trwać cały czas lub zostać zaleczony, a następnie znów się uaktywniać. Wśród przewlekłych zapaleń gardła wyróżnia się trzy rodzaje:
- zapalenie proste – objawia się uczuciem guli w gardle i gęstą zalegającą wydzieliną;
- zapalenie zanikowe – na powierzchni gardła pojawia się gęsta wydzielina, powoduje napady odkrztuszania szczególnie w nocy; błona śluzowa jest pogrubiona. Ten rodzaj zapalenia dotyczy głównie osób starszych;
- zapalenie przerostowe – objawia się uczuciem guli w gardle, pogrubioną i zaczerwienioną błoną śluzową oraz powiększonymi grudkami chłonnymi.
Przyczynami przewlekłego zapalenia gardła mogą być: alergeny, dym, kurz, zawodowe nadużywanie głosu (np. nauczyciel, artysta muzyczny), suche lub gorące powietrze, dym papierosowy, choroby przewlekłe tj. zapalenie zatok przynosowych, refluks żołądkowo-przełykowy czy cukrzyca.
Co na zapalenie gardła? Leczenie
Leczenie zapalenia gardła jest zależne od czynnika wywołującego. W przypadku zapalenia bakteryjnego do terapii należy włączyć antybiotyk, do zapalenia grzybiczego leki przeciwgrzybicze, a do zapalenia spowodowanego wirusem opryszczki – leki przeciwwirusowe.
Każdy rodzaj zapalenia gardła można leczyć, stosując miejscowe leki przeciwzapalne, przeciwbólowe, odkażające, a także leki łagodzące podrażnioną błonę śluzową.
Tabletki do ssania
Najłatwiejszą i najbardziej przystępną formą do łagodzenia zapalenia gardła są tabletki do ssania. Zawarte w nich substancje o działaniu przeciwbólowym (np. benzokaina) łagodzą dolegliwości bólowe, umożliwiając przełykania, a tym samym spożywanie posiłków. Działaniem łagodzącym odznaczają się także tabletki z porostem islandzkim, które powlekając błonę śluzową gardła, łagodzą obrzękniętą śluzówkę oraz niwelują ból i pieczenie.
W terapii zapalenia gardła wywołanego przez patogeny sprawdzą się również pastylki do ssania z chlorheksydyną czy nanokoloidem srebra. Ich działanie bakteriobójcze (szczególnie wobec paciorkowca ropnego) i przeciwwirusowe, oczyszcza powierzchnię gardła z chorobotwórczych drobnoustrojów oraz pomaga w zwalczaniu bakteryjnego i wirusowego zapalenia gardła.

Pastylki do ssania polecane przy dolegliwościach związanych z podrażnieniem błony śluzowej gardła, jak chrypka czy pieczenie.
Spraye do gardła
Równie łatwą i szybką formą miejscowego podania leku są spraye do gardła. Znajdujące się w ich składzie składniki odkażające (np. koloid srebra) zwalczają i ograniczają namnażanie się chorobotwórczych drobnoustrojów na powierzchni gardła.
Spraye oprócz substancji odkażających i przeciwbólowych mogą być wzbogacone o składniki nawilżające. Są to substancje zazwyczaj pochodzenia naturalnego, które po aplikacji na powierzchnię błony śluzowej tworzą warstwę ochronną, zapewniając nawilżenie gardła i złagodzenie występujących przy zapaleniu dolegliwości bólowych. Mogą to być: wyciągi z glonów morskich, wyciągi z chrząstnicy kędzierzawej czy ektoina.

Spray do gardła z ektoiną, wspomaga leczenie stanów zapalnych gardła wywołanych przez infekcje bakteryjne i wirusowe.
Roztwory do płukania gardła
Przy zapaleniu gardła o równym pochodzeniu równie dobrze sprawdzą się roztwory do płukania gardła np. z diklofenakiem. Działa on przeciwzapalnie i przeciwbólowo, dzięki czemu pomaga w złagodzeniu toczącego się procesu zapalnego, a także szybko likwiduje doskwierający ból. Należy jednak pamiętać, że roztwory z diklofenakiem mogą być stosowane u osób powyżej 14. roku życia.

DICLOSTIM to lek bez recepty w postaci roztworu do płukania jamy ustnej i gardła. Substancją aktywną DICLOSTIMU jest diklofenak sodowy będący niesteroidowym lekiem przeciwzapalnym (NLPZ). Podczas stosowania miejscowego w stanach zapalnych błony śluzowej jamy ustnej i gardła diklofenak wykazuje działanie przeciwbólowe i przeciwzapalne.
Inhalacje
Przy infekcjach gardła ważne jest utrzymywanie stałego nawilżenia błony śluzowej. Pomaga to w łagodzeniu występującego bólu oraz łagodzi obrzękniętą śluzówkę gardła. W tym celu można zastosować inhalacje z 0,9% roztworu NaCl (soli fizjologicznej), która może być wzbogacona o:
- kwas hialuronowy – wiąże się na powierzchni błony śluzowej z cząsteczkami wody, zapewniając intensywne nawilżenie;
- ektoinę – naturalną cząsteczkę, która na powierzchni gardła tworzy powłokę, zatrzymując wodę i zapewniając nawilżenie. Dodatkowo ektoina wykazuje działanie przeciwzapalne.
W aptekach dostępny jest również 0,9% roztwór NaCl z dodatkiem ektoiny i kwasu hialuronowego.
Antybiotyk na zapalenie gardła?
Antybiotyk na zapalenie gardła stosuje się tylko wtedy, kiedy przyczyną zapalenia są bakterie.
Antybiotyki dzięki swoim właściwościom niszczą charakterystyczne elementy znajdujące się w komórce bateryjnej. Ze względu na ich brak w komórkach wirusów czy grzybów, podanie antybiotyku w tych zakażeniach nie spowoduje wyleczenia choroby, a jedynie osłabi organizm poprzez wyniszczanie naturalnej flory bakteryjnej, która bierze udział w procesach odpornościowych.
Antybiotyki dostępne są na receptę i o ich wdrożeniu decyduje lekarz. W przypadku zauważenia objawów typowych dla zapalenia bakteryjnego gardła należy zgłosić się do lekarza, który po dokonaniu badania zadecyduje o formie leczenia.
Źródła:
- Ernest Kuchar, Monika Karlikowska-Skwarnik – Leczenie ostrych stanów zapalnych gardła, Zakażenia XXI wieku 2018; 1(4)
- Magdalena Marczyńska – Opryszczka u dzieci, Pediatria po Dyplomie 2012; 16(2): 44-49
- dr n. med. Mariola Zagor – Ostre i przewlekłe zapalenie gardła, https://www.mp.pl/pacjent/otolaryngologia/choroby/choroby-jamy-ustnej-i-gardla/179684,ostre-i-przewlekle-zapalenie-gardla
- red. Paweł Konrad Tuszyński – Przeziębienie i grypa z perspektywy farmaceuty, Wydawnictwo farmaceutyczne, Kraków 2019
- red. Paweł Konrad Tuszyński – Leki pierwszego wyboru. Jak rozpoznać i leczyć najczęstsze schorzenia i dolegliwości, Kraków 2020, Wydanie I.














