Czym jest zespół suchego oka?
W dobrze działającym oku łzy służą do nawilżenia, ochrony i oczyszczania jego powierzchni. W zespole suchego oka ten proces nie działa prawidłowo. Przez to oczy są bardziej narażone na szkodliwe czynniki zewnętrzne. Niedostateczne nawilżenie powoduje też uszkodzenia rogówki i złuszczanie nabłonka gałki ocznej.
Przyczyną zaburzeń może być:
- nieprawidłowy skład filmu łzowego,
- zmniejszone łzawienie, np. w wyniku niedoczynności gruczołów łzowych,
- zwiększone parowanie łez z powierzchni oka, np. w przypadku niedomykania powiek w czasie snu.
Kto jest najbardziej narażony na zespół suchego oka?
Jak to zwykle bywa, niektóre grupy społeczne mają większe predyspozycje do zespołu suchego oka. Wynika to zarówno z trybu życia, jak i czynników biologicznych.
Zespół suchego oka – czynniki ryzyka:
- podeszły wiek,
- płeć żeńska,
- niedobór witaminy A,
- nieprawidłowa budowa gałki ocznej i powiek,
- infekcje i stany zapalne oczu,
- przewlekłe zapalenie spojówek,
- zmiany pourazowe,
- zaburzenia unerwienia oczu,
- noszenie soczewek kontaktowych,
- czynniki hormonalne,
- niektóre leki, np. krople na jaskrę, leki moczopędne, antykoncepcja, leki przeciwalergiczne,
- choroby układowe, np. cukrzyca, reumatoidalne zapalenie stawów, nadczynność tarczycy,
- czynniki środowiskowe – praca przed komputerem, klimatyzacja, palenie papierosów.

Zespół suchego oka – objawy i leczenie
Objawy zespołu suchego oka to najczęściej:
- zaczerwienienie,
- „piasek” w oku,
- nadmierne łzawienie,
- uczucie ciała obcego w oku,
- przemijające, niewyraźne widzenie,
- wrażliwość na światło.
Leczenie zespołu suchego oka polega na łagodzeniu objawów. W praktyce stosuje się krople do oczu, które mają składniki nawilżające i ochronne.
Nawilżenie oczu – jakich składników szukać w kroplach?
Najczęściej stosowany składnik w nawilżających kroplach do oczu to hialuronian sodu. Stabilizuje film łzowy i chroni rogówkę. Co więcej, dzięki swojej lepkości długo utrzymuje się na powierzchni oka.
W kroplach do oczu znajdziesz też inne składniki nawilżające i ochronne. Należy do nich np. trehaloza, która przeciwdziała złuszczaniu się nabłonka rogówki. Połączenie kilku substancji daje lepsze efekty i na dłużej przynosi ulgę dla suchych oczu.
Możesz także nawilżać oczy przy pomocy specjalnych żeli i maści, które aplikuje się na wewnętrzną stronę powieki. Ich gęsta konsystencja sprawia, że utrzymują się dłużej na powierzchni oka. Dobrze sprawdzają się w przypadku niedomykania powiek w czasie snu. Zaaplikowane wieczorem utrzymują nawilżenie oczu w nocy.
Maści do oczu zawierają składniki nawilżające, czyli również najczęściej hialuronian sodu. Oprócz tego znajdziesz w nich także substancje wspomagające regenerację podrażnionej i uszkodzonej rogówki, np. witaminę A i pantenol.
A co na zapalenie spojówek? Krople do oczu łagodzące stany zapalne
Zespół suchego oka nieodłącznie wiąże się z zapaleniem spojówek. Objawy tych dwóch schorzeń są do siebie dość podobne, poza tym jedno może rozwinąć się w drugie. Zapalenie spojówek objawia się zaczerwienieniem, uczuciem „piasku” w oczach i łzawieniem. Do tego, jeśli ma ono podłoże alergiczne, dochodzi swędzenie, lub jeśli bakteryjne – ropna wydzielina. Co możesz zastosować w takiej sytuacji?
Lekkie stany zapalne wywołane np. przez kurz, alergeny czy soczewki kontaktowe, możesz wyciszyć kroplami do oczu z wyciągami ziołowymi. Szukaj preparatów z aloesem, świetlikiem lekarskim czy borówką czarną.
Czasami infekcje oczu czy soczewki kontaktowe mogą spowodować poważniejsze objawy, np. obrzęk rogówki. Objawia się on silnym bólem i uczuciem ciała obcego w oku. W takim wypadku najszybciej pomogą hipertoniczne krople do oczu. Ich działanie polega na „odciągnięciu” nadmiaru płynu z oka, dzięki czemu zmniejszają obrzęk. Pamiętaj, że w takiej sytuacji zawsze warto skonsultować się z lekarzem! Przyczyny obrzęku mogą być poważne – należy do nich np. jaskra.
W profilaktyce zespołu suchego oka ważna jest też higiena powiek. Jeśli dopadło Cię zapalenie spojówek, zastosuj spray na powieki ze srebrem, które ma działanie przeciwbakteryjne.
Jak zapobiec zespołowi suchego oka?
- Nawilżaj powietrze – zimą połóż mokry ręcznik na kaloryferze lub skorzystaj z nawilżacza.
- Włącz do diety kwasy omega-3 – zmniejszają nasilenie objawów zespołu suchego oka. Występują naturalnie w tłustych rybach, np. łososiu i tuńczyku, znajdziesz je też w postaci kapsułek.
- Unikaj sytuacji drażniących oczy jak palenie papierosów, praca w klimatyzowanych pomieszczeniach, silny wiatr.
- Rób przerwy w trakcie czytania i długiego wpatrywania się w ekrany. W tych sytuacjach rzadziej mrugasz, przez co Twoje oczy szybciej wysychają.
- Wybieraj krople do oczu bez konserwantów. Substancje konserwujące mogą podrażniać i uczulać, a stosowane przez dłuższy czas nawet zaostrzać objawy zespołu suchego oka.
Wiesz już, jak dbać o suche oczy i czym je nawilżać. Opcji jest sporo, przetestuj różne maści i krople do oczu, żeby dobrać odpowiednie dla siebie. Nie lekceważ zespołu suchego oka. Jeśli masz trudności z zamknięciem powiek, odczuwasz ból w gałce ocznej, a krople do oczu nie pomagają, wybierz się do okulisty.
Źródła:
- Shtein, R. M., & Jacobs, D. S. J. G. (2020). Dry eye disease. | https://www.medilib.ir/uptodate/show/6894
- What Is Dry Eye? Symptoms, Causes and Treatment. American Academy of Ophthalmology | https://www.aao.org/eye-health/diseases/what-is-dry-eye
- Sendecka, M., Baryluk, A., & Polz-Dacewicz, M. (2004). Częstość występowania i czynniki ryzyka zespołu suchego oka. Przegl. Epidemiol, 58(1), 227-233.
- Szandruk, M., Skrzypiec-Spring, M., & Szeląg, A. (2015). Leczenie i profilaktyka zespołu suchego oka. Strzelectwo sportowe, 12.








